تخطي إلى المحتوى الرئيسي

التفهيم لاوايل صناعة التنجيم — صفحة 279

مساهمون:

ص٢٧٩
ومثال را چنان نهيم كه ما را سه شنبه دادند بيست وپنجم ماه رمضان ، وز ما ديگر حالهاى أو خواستند . پس بجدول روزگار هفته جستيم ج را « 1 » كه علامت سه‌شنبه بود « 2 » ، بدان شرط كه برابر أو بجدول روزگار ماههاى تازيان كه باشد از ماه رمضان . وچون اين يك دليل چنين « 3 » يافتيم طلب كرديم همه چيزها كه برابر اواند . امّا بجدول روزگار روميان ز يافتيم . پس اين روز ما هفتم است از ماه رومى « 4 » . واگر نامش بر سر جدول نبشته بود چنانك ما نبشتيم ، تشرين الاوّل دانسته شود . وگر نبشته نبود اندر جدول روميان بازگرديم از ز سوى 1 « 5 » وناچاره تشرين الاوّل بر كرانه برابر أو نبشته باشد . ونيز برابر روز ما اندر جدول روزگار پارسيان ج بود « 6 » . زيرا كه اين روز سوم است از آبان ماه ونام ماه بر سر صفح « 7 » نبشته بود . ونام اين روز ارديبهشت است نبشته بپهلو ج اندر جدول نام روزها « 8 » . پس اگر خواهيم « 9 » كه تاريخ را بدانيم تاريخ إسكندر بر كرانه با تشرين الاوّل يابيم چنانك تاريخ هجرت بكرانه با محزّم باشد . وتاريخ ملك شدن يزدگرد « 10 » با نوروز باوّل فروردينماه بدان شرط كه تشرين ومحرّم پيش از روز ما باشد . پس اگر در آن تقويم هر دو يا يكى ازيشان نباشند تاريخ از آن بستانيم كه از پس روز ماست ، وروزى از يكسال « 11 » كم كنيم . آنچ بماند مراد ماست از تاريخ .
هامش
بخطّ خود نوشت ونوشتهء خود را كليشه كرد . اتّفاقا جدول جوزهر كه حتما در نسخهء أصل بوده وجاى آن ميان جدول عطارد وساعات روز است از اين نسخه افتاده بود . اين جدول را هم از روى نسخ فارسي وعربى ديگر اصلاح وبر صفحه الحاق كرد . ( 1 ) - روزگار هفته ج جستيم ، حص . ( 2 ) - سه‌شنبه است ، حص . خ . ( 3 ) - چون أو را همچنين يافتيم ، حص . خ . ( 4 ) - امّا بجدول روزگار روميان كه يافتيم پس اين روز ما بيست وپنجم است از ماه ايشان ، حص . ( 5 ) - بازگرديم سوى ديگر ورق ، حص . ( 6 ) - نبشته بود ، حص . ( 7 ) - صفحه ، خ . ( 8 ) - ارديبهشت است پهلوء جيم اندر جدول نام روزها نبشته بود ، حص . ( 9 ) - خواهى ، حص . ( 10 ) - تاريخ يزدجرد ، حص . تاريخ ملك يزدجرد ، خ . ( 11 ) - واز وى يكسال ، حص .