ديگر كه بحقيقت صفر است محرّم گردد . وبر اين بودند تا آنگه كه اسلام آنرا باطل كرد بسال نهم « 1 » از هجرت . واين سال حجة الوداع است ، كه پيغامبر عليه السّلام جهانرا وامّت خويشرا بدرود كرده است .
وهركه ماههاى قمري اندر سال شمسي بكار دارد أو را چاره نيست أزين كبيسه كردن بماهى قمري .
وحرّانيان آنك بحرّاناند وببغداد به صابيان معروف « 2 » وايشان بقيّت بتپرستان يونانياناند همين كبيسه بكار دارند . ولكن مذهب ورأى ايشان اندر آن بتحقيق ندانستم هنوز « 3 » .
وهندوان همچنين . وآن ماه كجا « 4 » اين شمار تمام شود دوباره كنند . وآن سال را عامّ « 5 » ايشان ملماسه خوانند ومعنيش ماه انداخته بود نه بكار « 6 » . ومل آن فتيل باشد پيچيده كه ميان دو كف بماند چون يكى بر ديگر ماليده آيد . وماس ماه بود . پس اينچنان بود « 7 » كه ماه انداختهء نه بكار « 8 » . وامّا بلغت فصيح ايشان ادماسه است نه ملماسه « 9 » .
هامش
( 1 ) - خ ، نه .
( 2 ) - معروفاند ، خ .
( 3 ) - در كتاب الآثار الباقية شرحي با اختلاف أقوال از حرّانيان وصابئان نوشته است ( ص 318 چاپ اروپا ) .
( 4 ) - وآن كجا ، خ .
( 5 ) - عامّهء ، خ .
( 6 ) - خد ، جملهء بعد از ( ملماسه خوانند ) را ندارد .
( 7 ) - خد ( بود ) ندارد .
( 8 ) - نابكار ، خ .
( 9 ) - در كتاب تحقيق ما للهند ( ص 212 چاپ اروپا ) هم مينويسد والهند يسمّون السّنة الّتى يتكرّر فيها شهر امّا في المبتذل فملماسه ومل هو الفتيل من الوسخ على الكفّ فانّه يرمى به كما يرمى هذا الشّهر من الحساب فيبقى عدد شهور السّنين على الاثنا عشريّة وامّا في الكتب فتسمّى ادماسه .