بزرگترين اين دو ستاره را شعري شامي خوانند . وخردترين را مرزم خوانند .
وهر كوكبى خرد كه با ديگرى بزرگ بود مرزمش نام كنند « 1 » . واين شعري را نيز غميصا خوانند اى نخله چشم « 2 » . وآن ستارگان كه بر تن قيطساند ايشانرا نعامات وبقر خوانند اى اشتر مرغان وگاوان . وآن يكى كه بر دنبال اوست با آن يكى كه بر دهان حوت جنوبي است هر دو ضفدعين خوانند اى دو چغز . وصورت جبّار را جوزا نام كردند . وكمر أو را نطاق ونظام ونيز جواري « 3 » زيراك برردهاند « 4 » . وپارهاى از ستارگان جوى را تخت نهادند مر جوزا را ، وپارهاى از ستارگان خريگوش « 5 » كرسي أو . وآن بزرگ روشن كه بر دهان كلب الجبّار است أو را شعري يماني خوانند ، كه گردش أو سوى يمن است . ونيز عبور خواننداى گذرنده ، زيراك گفتند اين هر دو شعري خواهران سهيلاند ، ويماني مجرّه را سوى أو گذشت ، وشامي زانسو بماند ، همى گريست تا چشم أو تباه شد . واندر ستارگان سگ بزرگ كه جبّار راست دو ستاره است ، نام ايشان محلفين ومحنثين اى سوگند دهنده وسوگند شكننده ، ازيراك آنكس كه سهيل را نيك نداند چون ايشان برآيند پندارد كه سهيل ومرزم اواند وبر آن سوگند خورد ، باز چون سهيل پديد آيد وى حانث گردد .
هامش
( 1 ) - قاعدهء كلّى است كه اين صوفي در كتاب الصّور آورده است كه چون كوكب كوچكى پيش ستارهء بزرگى روشن واقع شود آن كوچك را مرزم خوانند مانند مرزمين براي شعري شامي وشعري يماني وهمچنين مرزم جوزا كه آنرا ناجذ نيز خوانند .
( 2 ) - غميصاء بصيغهء تصغير باغين معجمه وصاد مهمله صحيح است چنانكه در اينجا وديگر كتب صحيح نجوم ولغت ضبط شده است ، از غمصت عينه يعنى روان شد خم وچرك از چشم أو چنانكه آب از غربال ريزد . نه غميضا بغين وضاد نقطهدار چنانكه برخى نوشتهاند .
گويا كلمهءAlgomelyaوComelzaكه در كتب فرنگى ديده مىشود مأخوذ از همين غميصاء باشد
( 3 ) - سه ستارهء كمربند جوزا را باين نامها منطقة الجوزاء ، نطاق الجوزاء ، نظام ، نظم ، نظم الجوزاء ، فقار الجوزاء خواندهاند . امّا لفظ جواري باين معنى در كتابهاى لغت ونجوم بنظر نرسيد . اگر در نسخ عربى تفهيم هم اينطور نبود مىگفتيم شايد جواري تحريف جوزا وكلمهء نظم يا فقار وأمثال آن از قلم كاتب افتاده وصحيح اينطور باشد ونيز ( نقار الجوزاء ) ؟ .
( 4 ) - برزدهاند ، خ .
( 5 ) - خرگوش ، خ .