تخطي إلى المحتوى الرئيسي

التفهيم لاوايل صناعة التنجيم — صفحة سرگذشت 99

مساهمون:

صسرگذشت ٩٩
شاگردانش كه على المعروف أبو عبد اللّه معصومى « 1 » وببعض روايات أبو سعيد أحمد بن علي « 2 » بوده است جوابي نسبة تند وتوهين‌آميز بر رد اعتراضات ابوريحان نوشت ودر حقّ أو اسائهء أدب نمود . ناگفته نگذريم كه در معارضات دو أستاذ چندان كلمات تلخ وتعريضات زننده كه خارج از حدّ معمول ومرسوم در مباحثات علمي ما بين علما وطلّاب باشد يافته نمىشود ؛ وظاهر اين است كه هر دو جانب حرمت وأدب را مراعاة نموده‌اند ؛ اما بيهقى « 3 » در تتمهء صوان الحكمة ؛ وبه اقتباس از وى شهر زورى « 4 » نيز در تاريخ الحكماء نوشته‌اند كه ابوريحان در مورد أبو على جانب احترام نگاه نداشته وسخت بر وى حمله كرده وسخنان شنعت‌آميز گفته وأبو على را بگونه‌يى طرف خطاب وعتاب قرار داده بود كه با عوام چنان معامله نمىكنند ؛ وبدين سبب أبو الفرج ابن طيب « 5 »
هامش
( 1 ) - أبو عبد اللّه محمد بن أحمد معصومى در رديف أبو عبيد عبد الواحد جوزجانى وبهمنيار بن مرزبان آذربايجانى متوفى 458 وأبو منصور حسين بن طاهر بن زيله أصفهاني متوفى 440 ه . ق از شاگردان معروف أبو على سينا بوده است ؛ گويند كه أبو على رسالة العشق را بدرخواست أو تأليف كرد . در سال 420 ه ق كه سلطان محمود غزنوى « رى » را گرفت معصومى آنجا أقامت داشت ودر جزو ديگر فلاسفه وعلماى رياضى ومعتزله وشيعه كه بفرمان سلطان محمود كشته شدند وى نيز بقتل رسيد . ( 2 ) - نسخهء كتابخانهء مجلس شوراى ملى از اسئله واجوبهء مورد بحث . ( 3 ) - أبو الحسن علي بن قاسم بيهقى متوفى 565 . ( 4 ) - شمس الدين محمد بن محمود شهر زورى از رجال نيمهء دوم قرن 6 ونيمهء أول قرن 7 هجرى است ؛ ونام اصلى تاريخ الحكماء أو « نزهة الأرواح وروضة الأفراح » است . بسيارى از مطالب تاريخ حكماى أو اقتباس از « تتمهء صوان الحكمة » يا هر دو مأخوذ از مأخذ ثالثى است . ( 5 ) - أبو الفرج عبد اللّه بن طيب جاثليق طبيب بيمارستان عضدي بغداد واز شارحان معتبر كتب أرسطو وجالينوس بود وتا سنهء 435 ه ق حيات داشت . از مؤلفاتش تفسير مقولات أرسطو وچند رساله در مباحث كلامي مسيحيان است . ما بين وى وأبو على سينا وابن هيثم مكاتبه ومعارضهء علمي روى داده است ومخصوصا ميان أو وابن سينا سخت تيره ومكدر بوده است . أبو على بتأليفات طبي أو اهميت ميداد اما بكتب فلسفي أو وقعى نمىنهاد .