إِنَّكَ أَنْتَ الْعَلِيمُ الْحَكِيمُ * قالَ يا آدَمُ أَنْبِئْهُمْ بِأَسْمائِهِمْ فَلَمَّا أَنْبَأَهُمْ بِأَسْمائِهِمْ قالَ أَ لَمْ أَقُلْ لَكُمْ إِنِّي أَعْلَمُ غَيْبَ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ وَ أَعْلَمُ ما تُبْدُونَ وَ ما كُنْتُمْ تَكْتُمُونَ
« 1 » .
پس خداوند سبحان به ملائكه فهماند كه آدم به خلافت شايستهتر است چون او داناتر از آنها به نامها است و در علم انباء از آنها برتر است .
و خداوند عز و جل در داستان طالوت فرمود :
وَ قالَ لَهُمْ نَبِيُّهُمْ إِنَّ اللَّهَ قَدْ بَعَثَ لَكُمْ طالُوتَ مَلِكاً قالُوا أَنَّى يَكُونُ لَهُ الْمُلْكُ عَلَيْنا وَ نَحْنُ أَحَقُّ بِالْمُلْكِ مِنْهُ وَ لَمْ يُؤْتَ سَعَةً مِنَ الْمالِ قالَ إِنَّ اللَّهَ اصْطَفاهُ عَلَيْكُمْ وَ زادَهُ بَسْطَةً فِي الْعِلْمِ وَ الْجِسْمِ وَ اللَّهُ يُؤْتِي مُلْكَهُ مَنْ يَشاءُ وَ اللَّهُ واسِعٌ عَلِيمٌ
« 2 » .
پس خداوند علت حقّ تقدّم او بر آنان را فزونى دانش و توانايى جسمانى او ذكر كرد كه به او داده است و او را بدان سبب بر همهء آنان ترجيح داد ، لذا اين آيات با دلايل عقلى موافقت دارد كه شخص داناتر در رابطه با پيشتازى در مسئلهء رهبرى و امامت از كسى كه در علم با او برابرى نمىكند شايستهتر است ، و بر وجوب تقدّم امير مؤمنان عليه السّلام بر همهء مسلمانان در زمينهء خلافت و جانشينى پيامبر صلّى اللّه عليه و آله و سلّم و رهبرى و امامت امّت دلالت نمود زيرا او در علم و حكمت بر آنان تقدّم دارد و منزلت ايشان در اين زمينه از او پايينتر است .
هامش
( 1 ) . سورهء بقره : 30 - 33 . « آيا مىخواهى كسانى را بگمارى كه در زمين فساد كنند و خونها بريزند در حالى كه ما تو را تسبيح و تقديس مىكنيم ، خداوند فرمود : من چيزى مىدانم كه شما نمىدانيد . و خداوند همهء اسماء را به آدم تعليم فرمود آنگاه آن اسماء را در نظر فرشتگان پديد آورد و فرمود مرا به اسماء اينان خبر دهيد اگر راست مىگوييد . فرشتگان گفتند : خداوندا ! تو پاك و منزهى ما جز آنچه خود به ما تعليم فرمودى نمىدانيم و دانا و حكيم تويى . خداوند فرمود : اى آدم ! ملائكه را به حقايق اين اسما آگاه ساز . پس چون آدم ملائكه را بدان آگاه ساخت . خدا به ملائكه فرمود : به شما نگفتم من غيب آسمانها و زمين را مىدانم و به هر آنچه را كه آشكار و پنهان داريد ، آگاه هستم » .
( 2 ) . سورهء بقره : 247 . « پيغمبر آنان گفت : خداوند طالوت را به پادشاهى شما برانگيخت . گفتند : از كجا او را بر ما پادشاهى روا است در صورتى كه ما به پادشاهى شايستهتر از اوييم ، ديگر آنكه طالوت را مال فراوانى نيست . پيامبر در جواب آنها گفت : خداوند او را از ميان شما برگزيده و در دانش و توانايى او را فزونى بخشيده و خدا ملك خود را به هر كه خواهد بخشد كه او به حقيقت توانگر و داناست » .