تخطي إلى المحتوى الرئيسي

انقلاب مشروطيت ايران ( فارسي ) — صفحة 234

مساهمون:

ص٢٣٤
قرار مىدهد . برداشت ديرينه‌اى كه هنوز بر كشورهاى خارجى ، و خاصه كشورهاى خارجى دور ، در رابطه با بىتعصب بودن ، غيرحزبى بودن ، و همينطور در مورد غنا و صحّت اخبار و اعتدال و انصاف عقايد روزنامهء تايمز و نيز شيوهء نثر ادبى عالى آن حاكم است ، ديگر نمىتواند ، تا آنجا كه به عدم وجود تعصب و تمايلات حزبى مربوط است ، دوام يابد . يكى از كاركنان برجستهء اين روزنامه ، طى يك سخنرانى در ضيافت « انسيكلوپديا بريتانيكا » در 21 نوامبر 1902 ، صريحا هدف حاكم بر مؤلفان آن اثر به يادگار ماندنى را به عنوان عزمى در جهت « اجازه ندادن به سگهاى محافظه‌كار براى نهايت استفاده از آن » توصيف كرد . و اين سخنان كه علنا در حضور نمايندگان دولت - در آن‌زمان محافظه‌كار - و اپوزيسيون ابراز شد ، نمونه‌اى نوعى از روش برخورد اين روزنامه با مسائل داخلى و خارجى است ، كه در هردو مورد صريحا ، اگرچه معمولا نه از روى بىشرمى ، « مغرضانه » است . برخورد اين روزنامه نسبت به ايران ، كه در پائيز 1908 ، يعنى هنگام تشكيل كميتهء ايرانى و مذاكره پيرامون دخالت روسيه در ايران ، حاد و جدى شد ، به مراتب خصمانه‌تر شده بود و تا آنجا كه من مىتوانم قضاوت كنم ، بيشتر ناشى از دكترينهاى سياسى ذيل بود تا اينكه خود موقعيت و مورد سزاوار چنين برخوردى باشد : 1 . اين دكترين كه سرنوشت ايران ، در مقايسه با حفظ توازن قدرت در اروپا ، از امنيت بسيار اندكى برخوردار است و براى رسيدن به هدف فوق ، دوستى روسيه براى ما واجب و ضرورى است و لهذا نبايد چيزى گفته يا كارى انجام داد كه احتمالا احساسات روسيه را جريحه‌دار كند . اين اصل تا بدانجا رعايت شد كه حتى اكثر تحسين‌كنندگان مصمم روزنامهء تايمز هم ستايشى را كه از فضايل و عقايد متعالى تزار ، در سفر اين پادشاه به « كاوز »
( Cowes )
، در اين روزنامه آمده بود ، غيرقابل‌هضم يافتند . 2 . اينكه ، با در نظر گرفتن هيجان « ملىگرايى » موجود در مصر و بيش از آن در هند ، صلاح نيست نهضتهاى مشابه ، حتى در كشورهاى آسيايى مستقل ، مورد تشويق قرار گيرند و به منظور تقويت موضع عليه هرگونه وجود حكومت مردمى در مصر و هند ، و براى تحديد آزادى مطبوعات در اين كشورها ، مطلوب است اين دكترين حفظ گردد كه هيچ كشور شرقى لياقت حكومت مستقل يا مطبوعات آزاد را ندارد . اين در عقيدهء ثابت تا حد زيادى مسئول لحن اكثر مقالات هستند كه در مورد مسائل ايران ، از اكتبر 1908 به بعد ، در روزنامهء تايمز درج گرديده‌اند ، البته به استثناى حمايت مستمر اين روزنامه از