شانزدهم : جايز - بلكه مستحبّ - است كه ثواب دعا براى آن حضرت عليه السّلام را به مردگان هديه كند ، به دليل عموم رواياتى كه در مورد هديه فرستادن براى اموات رسيده ، همچنانكه جايز بلكه مستحبّ است كه در اين دعا از آنان نيابت نمايد ، مانند ساير كارهاى مستحبّ ، به اين صورت كه مؤمن در حقّ مولايش صاحب الزمان عليه السّلام دعا كند و از خداوند - عزّ اسمه - زودتر رسيدن فرج و ظهور آن حضرت را بخواهد به قصد نيابت از پدر و مادرش يا ساير امواتش ، بلكه اموات مؤمنين و مؤمنات . و بهطور عموم و خصوص چند روايت بر اين مطلب دلالت دارد ، از جمله : در وسائل ، از حمّاد بن عثمان آمده كه در كتابش گويد : حضرت امام صادق عليه السّلام فرمود : هركس از مؤمنين عملى را از [ طرف ] مردهاى انجام دهد ، خداوند دو برابر اجر آن را به او مىدهد و مرده هم به آن عمل متنعّم مىگردد . « 1 »
و از عمر بن يزيد آمده كه گفت : حضرت ابو عبد اللّه امام صادق عليه السّلام فرمود : هركدام از مؤمنين كار نيكى را [ به نيابت ] از مردهاى به جاى آورد ، خداوند پاداشش را دو برابر دهد و ميّت به آن عمل بهرهمند گردد . « 2 »
و از حمّاد بن عثمان ، از امام صادق عليه السّلام آمده كه فرمود : همانا نماز و روزه و صدقه و حجّ و عمره و هر كار نيكى مرده را سود مىرساند ، تا آنجا كه بسا ميّتى در فشار است ، پس بر او توسعه مىدهند و به او گفته مىشود : اين در ازاى عمل فرزندت فلانى و عمل برادر دينىات فلانى است . « 3 »
و از هشام بن سالم - كه يكى از اصحاب و شاگردان امام صادق و امام كاظم عليهما السّلام بوده - روايت است كه گويد : به او - امام عليه السّلام - عرض كردم : آيا دعا و صدقه و روزه و مانند اينها به مرده مىرسد ؟ فرمود : آرى . گفتم : و آيا مىداند كه چه كسى برايش آن را مىفرستد ؟ فرمود : آرى .
سپس فرمود : به طورى كه بسا باشد كه او مورد خشم است و [ به بركت اين عمل ] مورد رضا واقع گردد . « 4 »
و از علاء بن رزين ، از امام صادق عليه السّلام است كه فرمود : [ لازم است از سوى ] مرده ، حجّ و روزه و برده آزاد كردن و كارهاى خير قضا شود . « 5 »
هامش
( 1 ) . وسائل الشيعه ، 5 / 369 ح 24 .
( 2 ) . وسائل الشيعه ، 5 / 369 ح 25 .
( 3 ) . وسائل الشيعه ، 5 / 368 ح 15 .
( 4 ) . وسائل الشيعه ، 5 / 366 ح 7 .
( 5 ) . وسائل الشيعه ، 5 / 369 ح 20 .