بنا نمودم » . و محتمل است كه مقصود چنين باشد : « اعمال خود را قطع مكنيد » . و ظاهرا - چنانكه يكى از استوانههاى علم يادآور شده - همان احتمال اوّل مراد باشد ، و بر فرض كه نپذيريد و احتمالات را مساوى بدانيد ، استدلال نيز ساقط مىگردد ، و اصل اوّلى از معارض سالم مىماند كه در نتيجه قطع كردن دعا جايز است . ( دقت كنيد )
چهاردهم : مستحبّ است در دعا براى تعجيل فرج حضرت خاتم الأوصيا امام زمان عليه السّلام صدا بلند گردد ، به ويژه در مجالسى كه براى دعا فراهم شده باشد ؛ زيرا كه نوعى از تعظيم شعائر خداوند است و شعائر خداوند همان نشانهها و مظاهر دين او است كه :
وَ مَنْ يُعَظِّمْ شَعائِرَ اللَّهِ فَإِنَّها مِنْ تَقْوَى الْقُلُوبِ
« 1 » ؛ و هر آن كس كه شعائر خداوند را تعظيم كند ، همانا كه آن از تقواى دلها است . و به جهت فرمودهء امام عليه السّلام در دعاى ندبه : « إلى متى أجأر فيك يا مولاي و إلى متى » ؛ تا كى براى تو اى سرورم با صداى بلند [ دعا كنم و ] استغاثه و زارى نمايم .
در قاموس آمده : جأر بر وزن منع ، جأرا و جؤرا : صدايش را به دعا بلند كرد و تضرّع و استغاثه نمود .
و در مجمع البحرين گويد : فرمودهء خداى تعالى :
فَإِلَيْهِ تَجْئَرُونَ
« 2 » ؛ صداى خود را به دعا بلند مىكنيد . گفته مىشود : « جأر القوم إلى اللّه جؤرا » ؛ هرگاه به درگاه خداوند دعا كنند و صداى خود را به انابه و زارى بلند نمايند ، و از اينگونه است حديث « كأنّي أنظر إلى موسى له جؤر إلى ربّه بالتّلبية » ؛ گويى به موسى مىنگرم كه با صداى بلند و استغاثه به درگاه پروردگارش لبيك مىگويد . كه منظور از جؤر ، استغاثه و بلند كردن صدا است .
پانزدهم : مستحب است كه دعا كردن در حال اجتماع باشد ، به جهت روايتى كه در « اصول كافى » به سند خود از ابى عبد اللّه امام صادق عليه السّلام آمده كه فرمود : هيچ گروه چهل نفرى نيستند كه باهم جمع شوند ، پس به درگاه خداى - عزّ و جلّ - دربارهء امرى دعا كنند ، مگر اينكه دعايشان مستجاب مىگردد ، و اگر چهل تن نباشند ، پس چهار نفر خداوند - عزّ و جلّ - را ده بار بخوانند دعايشان مستجاب مىشود ، و اگر چهار نفر هم نباشند ، پس هرگاه يك شخص چهل بار خداوند را بخواند ، خداى عزيز جبّار دعايش را به اجابت مىرساند . « 3 » و در همان كتاب از حضرت امام صادق عليه السّلام آمده كه فرمود : پدرم چنين بود كه هرگاه واقعهاى او را اندوهگين مىساخت ، زنان و كودكان را جمع مىكرد ، سپس دعا مىنمود و آنها آمين مىگفتند . « 4 »
هامش
( 1 ) . سوره حج ، آيه 32 .
( 2 ) . سوره نحل ، آيه 53 .
( 3 ) . اصول كافى ، 2 / 487 .
( 4 ) . اصول كافى ، 2 / 487 .