وجه دوم : اينكه در كتاب مرآة الأنوار از امير المؤمنين عليه السّلام بهطور مرسل روايت كرده كه فرمود :
« نحن الشّعائر و الاصحاب « 1 » » ؛ ماييم شعائر و اصحاب . و پوشيده نيست كه منظور از اينكه فرموده :
« ماييم » يا رسول خدا و امامان است و يا فقط امامان ، زيرا كه ايشان عظيمترين و برترين شعائر خداوند مىباشند ، و بدون ترديد احترام كردن آنچه منتسب به ايشان است تعظيم آنان مىباشد ، و آنان شعائر خداوندند ، پس بزرگ داشتن آنچه به ايشان اختصاص و انتساب دارد ؛ در حقيقت تعظيم آنان است كه شعائر اللّه هستند ، و اين واضح است و هيچ پوشيدگى در آن نيست ، پس به حمد اللّه معلوم گشت كه تعظيم و احترام هر آن چيزى كه به مولايمان حضرت حجّت عليه السّلام و نيز ساير امامان عليهم السّلام منتسب مىباشد و بهطور خاصّى به ايشان اضافه مىگردد و از مواقف و مشاهد و ضريحها و نوشتهها و كتابها و جامهها و احاديث و سخنان نوادگان و شيعيان ايشان ، و غير اينها . . . رحجان دارد ، و در استحباب اين امور جاى تأمّل نيست .
توجه و تحقيق در معنى فرمودهء امير المؤمنين عليه السّلام « ماييم شعائر و اصحاب » :
بدانكه در اين حديث چند وجه محتمل است : يكى : اينكه اشاره باشد به آنچه در دعاى شب نيمهء شعبان وارد شده كه امامان عليهم السّلام اصحاب حشر و نشر مىباشند . و از امير مؤمنان عليه السّلام در حديثى كه از بصائر حكايت شده ، آمده است : أنا الحاشر إلى اللّه ؛ من حشردهنده به سوى خداوند هستم .
و در بخش چهارم كتاب در بحث شفاعت آن حضرت عليه السّلام حديثى كه بر اين معنى دلالت دارد نيز گذشت ، و در اين معنى تعجّبى نيست زيرا كه آنان عليه السّلام جايگاههاى مشيّت خداوند و « حاميان و مدافعان دين خداوند » مىباشند چنانكه در دعاى ماه رجب از حضرت حجّت عليه السّلام رسيده ، و خداى تعالى به حضرت عيسى فرمود :
وَ إِذْ تُخْرِجُ الْمَوْتى بِإِذْنِي
« 2 » ؛ و آنگاه كه به اذن من مردگان را زنده مىكنى . و بدون شك ايشان از حضرت عيسى عليه السّلام افضل هستند ، و نيز از إسرافيل كه در صور خواهد دميد ، و از ايشان عليه السّلام بارها زنده كردن مردگان به اذن خداى تعالى در دنيا صادر گشته تا جايى كه به حدّ تواتر رسيده است ، و مؤيّدات اين مطلب زياد است كه جاى ذكر آنها نيست . و محتمل است كه منظور اين باشد كه آنان صاحبان حشر و نشر در زمان رجعت مىباشند . و اللّه العالم .
دوم : اينكه منظور از فرمايش آن حضرت عليه السّلام و « الأصحاب » اين است كه ايشان اصحاب سرّ و راز مىباشند . و مؤيد اين است آنچه در روايات آمده كه خداى تعالى روز غزوهء طائف و خيبر و
هامش
( 1 ) . مرآة الانوار ، 198 .
( 2 ) . سورهء مائده ، آيه 110 .