حضرت را به امور بزرگى نسبت دادند و به [ سحر و جنون و . . . ] متهم كردند ، پس سينهاش تنگ شد ، خداى - عزّ و جلّ - اين آيه را نازل فرمود :
وَ لَقَدْ نَعْلَمُ أَنَّكَ يَضِيقُ صَدْرُكَ بِما يَقُولُونَ * فَسَبِّحْ بِحَمْدِ رَبِّكَ وَ كُنْ مِنَ السَّاجِدِينَ
« 1 » و به تحقيق كه ما مىدانيم به سبب آنچه [ كافران و تكذيبكنندگان ] مىگويند سينهات تنگ مىشود ، پس با حمد پروردگارت تسبيح گوى و از سجدهگزاران باش . سپس آن حضرت را تكذيب كردند و تهمت زدند ، از اين جهت غمگين شد ، پس خداى - عزّ و جلّ - اين آيه را فرستاد :
قَدْ نَعْلَمُ إِنَّهُ لَيَحْزُنُكَ الَّذِي يَقُولُونَ فَإِنَّهُمْ لا يُكَذِّبُونَكَ وَ لكِنَّ الظَّالِمِينَ بِآياتِ اللَّهِ يَجْحَدُونَ * وَ لَقَدْ كُذِّبَتْ رُسُلٌ مِنْ قَبْلِكَ فَصَبَرُوا عَلى ما كُذِّبُوا وَ أُوذُوا حَتَّى أَتاهُمْ نَصْرُنا
« 2 » ؛ ما مىدانيم كه سخنان آنها تو را غمگين مىسازد ، آنها تو را تكذيب نمىكنند بلكه ستمگران آيات خداوند را انكار مىنمايند ، و البته پيش از تو رسولانى تكذيب شدند پس بر آنچه از تكذيب و اذيّت ديدند صبر كردند تا هنگامى كه نصرت ما به ايشان رسيد . آنگاه پيغمبر صلّى اللّه عليه و إله دل بر صبر نهاد ، تا اينكه آنها [ بىشرمى و آزار را ] از حد گذرانيدند و خداى تبارك و تعالى را ياد كردند و او را تكذيب نمودند ، پيغمبر اكرم صلّى اللّه عليه و إله فرمود : من دربارهء خود و خاندان و آبرويم صبر كردم ولى بر بدگويى نسبت به معبودم صبر ندارم ، پس خداى - عزّ و جلّ - اين آيه را نازل كرد :
وَ لَقَدْ خَلَقْنَا السَّماواتِ وَ الْأَرْضَ وَ ما بَيْنَهُما فِي سِتَّةِ أَيَّامٍ وَ ما مَسَّنا مِنْ لُغُوبٍ * فَاصْبِرْ عَلى ما يَقُولُونَ
« 3 » ؛ و ما آسمانها و زمين و آنچه در بين آنهاست را در شش روز آفريديم و هيچ رنج و خستگى به ما نرسيد ، پس بر آنچه مىگويند صبر كن . آن حضرت صلّى اللّه عليه و إله در همهء احوال خود صبر كرد ، [ تا ] آنگاه كه به امامان از عترتش مژده داده شد ، و ايشان به صبر توصيف شدند ، كه خداوند - جلّ ثناؤه - فرمود :
وَ جَعَلْنا مِنْهُمْ أَئِمَّةً يَهْدُونَ بِأَمْرِنا لَمَّا صَبَرُوا وَ كانُوا بِآياتِنا يُوقِنُونَ
« 4 » ؛ و از آنان امامانى قرار داديم كه به امر ما هدايت كنند آنگاه كه صبر كردند و به آيات ما يقين داشتند . در آن هنگام آن حضرت صلّى اللّه عليه و إله فرمود : صبر از ايمان است همچون سر نسبت به بدن ، پس خداى - عزّ و جلّ - هم در ازاى صبر ، به او احسان فرمود ، و خداى - عزّ و جلّ - اين آيه را نازل كرد :
وَ تَمَّتْ كَلِمَتُ رَبِّكَ الْحُسْنى عَلى بَنِي إِسْرائِيلَ بِما صَبَرُوا وَ دَمَّرْنا ما كانَ يَصْنَعُ فِرْعَوْنُ وَ قَوْمُهُ وَ ما كانُوا يَعْرِشُونَ
« 5 » ؛ و احسان پروردگارت بر بنى اسرائيل به حدّ كمال رسيد به خاطر صبرى كه كردند و آنچه فرعون و قوم او مىساختند و عمارتهايى كه مىپرداختند را از بين برديم . پيغمبر اكرم صلّى اللّه عليه و إله فرمود : اين مژدگانى و انتقام است ، كه
هامش
( 1 ) . سوره حجر ، آيه 97 و 98 .
( 2 ) . سوره انعام ، آيه 33 و 34 .
( 3 ) . سوره ق ، آيه 38 و 39 .
( 4 ) . سوره سجده ، آيه 24 .
( 5 ) . سوره اعراف ، آيه 137 .