3 - اينكه خداوند متعال محمد و آل محمد عليهم السّلام را آفريد و آنان را واسطهء تمام فيوضات و افاضات قرار داد - چنانكه عبارت زيارت جامعه و اخبار بسيار بر اين معنى دلالت دارد - و هيچ فيضى به هيچچيز نمىرسد مگر به واسطه و به بركت ايشان عليهم السّلام و چون وجود و هستى ، عالىترين انواع فيض است ، پس خداوند - عزّ و جلّ - تمام غير آنها را به بركتشان ايجاد نموده و اگر نبودند ، خداوند تعالى هم احدى را خلق نمىكرد .
احتمال مىرود معنى فرمايش امام صادق عليه السّلام نيز همين باشد آنجا كه فرموده : خداوند مشيّت را به خود مشيّت آفريد سپس اشياء را به مشيّت خلق كرد . اينكه : مراد از مشيّت حقيقت محمّدى صلّى اللّه عليه و إله باشد كه وجود آن حضرت مطلوب بالاصاله است ، و ساير مخلوقات را خداوند به بركت و واسطهء آن جناب آفريده است .
و بدان كه معانى نهگانهء يادشده مبتنى بر آن است كه منظور از امانت ، امانت الهيّه است ، يعنى خداوند متعال آنان را نزد خلق خويش امانت سپرده است ، و تعدّد معانى به جهت انواع متعدّد حفظ و محفوظيت مىباشد ، و اين از قبيل استعمال لفظ در چند معنى نيست ، زيرا كه حفظ امرى است كلّى كه بر اصناف و اقسام گوناگونى منطبق مىشود . بنابراين تمام معانى به اين امر برمىگردد كه امامان عليهم السّلام امانت الهى هستند كه خداوند - عزّ و جلّ - به انواع حفظ خود آنان را نگهداشته است .
دهم : اينكه منظور از امانت ، امانت نبوى باشد ، يعنى اينكه پيغمبر اكرم صلّى اللّه عليه و إله امامان عليهم السّلام را نزد امّت خود امانت سپرد تا روز قيامت ، و مراد از حفظ آن ، امر كردن آن حضرت است به حفظ و رعايت حقوق ايشان . و شاهد بر اين وجه حديثى است كه مورد اتّفاق شيعه و سنى است اينكه پيغمبر اكرم صلّى اللّه عليه و إله فرمود : من ميان شما دو شىء گرانبها ترك مىگويم : كتاب خدا و عترتم را . . . .
و اين وجوه دهگانه را خداوند متعال به بركت عترت طاهره عليهم السّلام به من الهام فرمود .
يازدهم : يكى از علما فرموده : منظور از امانت ، ولايت كلّيه و مرتبهء و الا و رفيعى است كه خداوند متعال براى امامان برحق عليهم السّلام قرار داده و به ايشان مخصوص گردانيده است . چنانكه در چند روايت آمده ، و امامان عليهم السّلام حاملان آن امانت هستند ، كه تعبير از آنها به امانت - بنابراين وجه - مجاز است به قرينهء حالّ و محلّ .
دوازدهم : يكى از همكيشان ما احتمال داده كه : منظور از امانت ، خود امامان عليهم السّلام مىباشند و منظور از محفوظ بودنش : حفظ از تغيير و فنا . يعنى : خداوند - عزّ و جلّ - ارواح آنان عليهم السّلام را - از ميان ارواح - به اين ويژگى مخصوص گردانيد كه از تغيير و فنا محفوظ بمانند .
مكيال المكارم في فوائد دعاء للقائم ( ع ) ( مكيال المكارم در فوائد دعا براى حضرت قائم ( ع ) ) ( فارسى ) — صفحة 452
مساهمون: ميرزا محمد تقي الأصفهاني
ص٤٥٢