سپس حضرت فرمود : و ما ( امامان ) نيز وصف نشويم ، چگونه وصف شوند جمعى كه خداوند پليدى را - كه شك است - از ايشان برداشته است .
مىگويم : اين بيان بلندى شأن و مقام آنها است كه غير آنها پايينتر از آنند كه به كنه معرفتشان دست يابند ، زيرا كه هرمؤمن موقن بهجز امام عليه السّلام به مرتبهء علم اليقين نمىرسد مگر بعد از طىّ مراحل پايينتر ، و تمام آن مراتب و مراحل با شك ملازم است ، بهخلاف امام عليه السّلام كه معرفتش - از همان آغاز كه خداوند او را آفريده - در مرتبهء عين اليقين است و كسى كه چنين وصفى داشته باشد ، كسانى كه از مرتبهاش پايينترند نمىتوانند مقامش را درك كنند .
و نيز امامان عليهم السّلام مظاهر صفات خداوند - عزّ و جلّ - مىباشند ، پس هرآنكه چنين صفتى داشته باشد ، هيچگونه شائبهء شك يا وسوسه در وجودش نيست ، بر خلاف غير او . پس امكان ندارد كسى كه پايينتر از او است به كنه معرفت و حقيقت ذات او دست يابد .
و امّا مؤمن ، نسبت به ساير افراد همينطور است ، يعنى غير مؤمن به درجهء ايمان نرسيده تا مقام مؤمن را درك نمايد ، و همچنين مؤمنين نسبت به يكديگر آنهايى كه مقامشان پايينتر است مانند ابو ذر نسبت به سلمان ، يا آنكه در درجهء اوّل ايمان قرار دارد نسبت به كسى كه در درجهء دوم آن است ، نمىتواند برايمان كسى كه بالاتر از او است احاطه پيدا كند و مقام او را درك نمايد .
و اينكه حضرت فرمود : و به تحقيق كه مؤمن برادر خويش را ديدار نمايد . . . ، اشاره به بلندى مقام مؤمن است نه بيان سبب و علّت قصور غير او از درك مقامش - چنانكه مخفى نيست - ( تأمّل كنيد ) .
ششم : اينكه منظور از امانت محفوظ ، آن باشد كه : نگهبانان اين امانت بزرگ الهى آن را در هر زمان حفظ كردهاند ، يعنى : اجداد پيغمبر گرامى صلّى اللّه عليه و إله تا حضرت آدم عليه السّلام حقوق اين امانت را شناخته و رعايت كردند كه آن را جز به اهلش يعنى رحمهاى پاكيزه و مبرّاى از پليدىهاى شرك و آلودگىهاى كفر ، به چنين رحمهايى سپردند . عليرغم معاندين و مخالفين كه در طول تاريخ با اين درخت ربّانى در ستيز بودهاند ، چنانكه بر مطالعهكنندگان تاريخ زندگانى پدران پيغمبر اكرم صلّى اللّه عليه و إله پوشيده نيست .
هفتم : منظور از حفظشده ، حفظ كردن مؤمنين باشد كه اين امانت را در دل قرار دادند و معرفت و شؤون امامان عليهم السّلام را به سينهها سپردند ، و اين امانت را از اذيّت معاندين حفظ كردند با به كار بستن دستوراتشان در خفا و تقيّهء پسنديده در مقابل دشمنان كه هم از مقاصد و اغراض فاسد و پليد بدخواهان و هم از فراموشى آثار ارزنده ، آنان را حفظ نمودند ، و با جسم و جان و
مكيال المكارم في فوائد دعاء للقائم ( ع ) ( مكيال المكارم در فوائد دعا براى حضرت قائم ( ع ) ) ( فارسى ) — صفحة 449
مساهمون: ميرزا محمد تقي الأصفهاني
ص٤٤٩