شيخ ابو الحسن شريف در كتاب مرآة الانوار و مشكاة الاسرار گفته : امانت ، به خود امامان و ولايت و امامت ايشان تأويل گرديده است ، كه هرجايى - با رعايت تناسب - تأويل خاصّ خود را دارد . در بعضى از اخبار است كه امامان امانت سپردهشده هستند ، كه خداوند آنان را به اولياى مؤمن خويش در زمين سپرده است .
و در بعضى از زيارتها آمده : شهادت مىدهم . . . و اينكه شما امانت محفوظ هستيد .
و ظاهرا منظور وجوب رعايت و پيروى و اطاعت آنان و پرهيز از آنچه مايهء ناخشنودى ايشان است ، چنانكه در حديث ثقلين كه بين خاصّه و عامّه مشهور است اين معنى وارد شده است . « 1 »
و در زيارت ديگرى آمده : شما امانتهاى نبوّت هستيد ، يعنى امانتهاى پيغمبر اكرم صلّى اللّه عليه و إله .
و در تفسير فرات از امام باقر عليه السّلام است كه فرمود : ماييم آن امانتى كه بر آسمانها و زمين و كوهها عرضه شد . . . . « 2 »
مىگويم : مضمون روايت ديگرى از امام صادق عليه السّلام چنين است : خداوند - عزّ و جلّ - ارواح امامان را بر آسمانها و زمين و كوهها عرضه نمود و در فضيلت آنان گفت ، آنچه گفت . . . . « 3 »
جان كلام اينكه بايد گفت : بىترديد رعايت امانتها - به حكم عقل و آيات و روايات - واجب است . و نيز ترديدى در اين نيست كه رعايتها و حفاظتها نسبت به انواع و اصناف گوناگون امانتها مختلف مىباشد . بنابراين هرامانتى به نحوهء خاصّ خودش رعايت مىگردد ، و رعايت اين امانت الهى به اظهار محبّت و جدّيّت در نصرت و اطاعت است . و چون اين عناوين با مداومت و جدّيّت در دعا براى تعجيل فرج مولاى ما صاحب الزمان عليه السّلام تحقق مىيابند ، بهطور حتم با اين عمل رعايت اين امانت انجام مىگيرد . و اگر تفصيل اين مطلب را خواسته باشى ، با تمسّك به عنايت پروردگار علّام و توسل به امامان معصوم عليهم السّلام بيان مىنماييم .
سخن در اينجا در چند امر واقع مىشود :
اول : در معنى امانت محفوظ .
هامش
( 1 ) . عبارت حديث ثقلين - بنابر يكى از روايات - چنين است : « إنّي تارك فيكم الثقلين كتاب اللّه و عترتي ما إن تمسّكتم بهما لن تضلّوا أبدا و لن يفترقا حتّى يردا عليّ الحوض ؛ من دو شىء گرانبها در ميان شما ترك مىگويم كه اگر به هردو تمسك جوييد ، هيچگاه پس از من گمراه نخواهيد شد ، كتاب خدا و عترتم را و ايندو از هم جدا نخواهند شد تا اينكه كنار حوض ( كوثر ) بر من بازگردند . اين حديث را اغلب علماى عامه و خاصه در اعصار مختلف روايت كردهاند ، براى تفصيل مطلب به جوامع مهم حديث مراجعه شود . ( مترجم )
( 2 ) . تفسير فرات : 147 .
( 3 ) . معانى الاخبار : 108 ؛ مرآة الانوار : 85 .