يكى اينكه : دعاكننده تمام مؤمنين و مؤمنات را در دعايش شريك گرداند ، و خودش را در آنها داخل نمايد ، يعنى براى خود و تمام مؤمنين و مؤمنات يك دعاى دستهجمعى كند مثلا بگويد : خدايا ! مؤمنين و مؤمنات را بيامرز و حوائج مؤمنين و مؤمنات را برآور ، و بگويد :
پروردگارا ما را بيامرز و حوائجمان را برآورده ساز ، كه خودش و ساير مؤمنين و مؤمنات را در نظر بگيرد .
دوم اينكه : دعاى او به گونهاى باشد كه نفعش شامل تمام مؤمنين و مؤمنات گردد - هرچند كه تصريح نكند - مانند : دعا كردن براى امنيت ، و نزول بركتهاى آسمانى ، و روييدن بركتهاى زمينى ، و دور شدن بلا و امثال اينها كه سودش همه را دربر مىگيرد . اين نيز عموميت دادن در دعا است ، و دعا براى فرج مولاى ما صاحب الزمان عليه السّلام از اين قبيل است ، لذا از مصاديق اين دليل مىباشد ، چنانكه بر عارفان پوشيده نيست .
بر فرض اگر كسى انكار كند كه اين قسم عموميت دادن در دعا باشد ، مىگويم : اگر دعاكننده نيّتش عموم مؤمنين و مؤمنات باشد يا به اين معنى تصريح كند ، ديگر هيچ شبههاى باقى نمىماند .
و امّا اينكه دعا براى ظهور مولاى ما حضرت صاحب الزمان عليه السّلام از امورى است كه نفعش عام است نيازى به بيان و استدلال ندارد پس از آنكه در بخش چهارم كتاب ذكر گرديد كه به ظهور آن جناب فرج هرمؤمن و خوشحالى هرمعتقد و آشكار شدن هرگونه عدل و زوال همهء انواع جهل ، و كشف علوم و بر طرف شدن غصهها و دور شدن بيمارىها و گسترش بركتها و پيروزى مؤمنين و نابودى ظالمين و امنيت بلاد و سلامتى عباد و . . . مىباشد .
و امّا فرمودهء رسول خدا صلّى اللّه عليه و إله كه : « إذا دعا أحدكم فليعمّ » ؛ هرگاه يكى از شما دعا كند عموميت دهد .
چند معنى محتمل است ؛
1 - مراد اين باشد : مؤمن هرگاه دعا مىكند اين دعايش را عام قرار دهد براى مؤمنين و خودش را در بين آنها داخل كند كه اگر اين كار را كرد و براى همهء آنها دعا نمود ، اين دعا واجبتر يعنى ثابتتر است ، يعنى زودتر به اجابت مىرسد و بيشتر كاربرد دارد تا دعاى بر خودش تنها .
بنابراين دعا براى عموم ، مقتضى آن است كه زودتر مستجاب شود .
حاصل اينكه اگر بگويى : خدايا ! مؤمنين و مؤمنات را بيامرز . آمرزش تو مسلّمتر مىشود از اينكه بگويى : خدايا ! مرا بيامرز . و اگر بگويى : خدايا ! فرج مولاى ما صاحب الزمان عليه السّلام را تعجيل فرما . فرج و گشايش براى خودت ثابتتر است از اينكه بگويى : خدايا براى من فرج عنايت كن ،
مكيال المكارم في فوائد دعاء للقائم ( ع ) ( مكيال المكارم در فوائد دعا براى حضرت قائم ( ع ) ) ( فارسى ) — صفحة 405
مساهمون: ميرزا محمد تقي الأصفهاني
ص٤٠٥