اضافه همچنين به خارجى و ذهنى منقسم مىشود ؛ خارجى مانند پدر و فرزند و ذهنى مانند كلّى و جزئى و اعمّ و اخصّ .
فصل هفدهم : مقولهء « ايْن »
مبحث اول :
ايْن ، هيأتى است كه عارض جسم مىشود به واسطهء نسبتى كه با مَكان دارد . مكان خود با صفات و خواص شناخته شده ، امرى است بديهى ، يعنى همان چيزى كه انتقال جسم از آن و به آن صورت مىگيرد و جسم در آن سكون مىيابد و داراى وضع است ، يعنى مىتوان بدان اشاره كرد كه اينجا يا آنجا است ، و داراى مقدار و قابل اندازهگيرى است و نصف و ثلث و ربع دارد و چنان است كه دو جسم در يكى از آن نمىگنجد .
صدرالمتألهين رحمه الله گويد : « همهء كسانى كه در مسئلهء مكان نزاع داشتهاند بر سر چهار نشانهء فوقالذكر توافق كردهاند تا نزاع ايشان صرفاً لفظى نباشد ليكن آراء ايشان دربارهء حقيقتِ مكان مختلف است » ( اسفار ، ج 4 ، ص 39 ) .
دربارهء حقيقت مكان پنج قول مختلف اظهار شده است بدين شرح :
1 . مكان ، همان هيولاى جسم است .
2 . مكان صورت جسم است .
3 . مكان ، سطحى است از جسم كه با شىء متمكّن تلاقى كند ، خواه سطح حاوى باشد يا محوى .
4 . مكان سطح درونى جسم حاوى است كه مماس بر سطح بيرونى جسم محوى