و ريسمان بر گردن در برابرش ايستادهاند بر زبان مىراند ، بلند كرده است . در بالاى سر هر يك از اسيران ، در زير تنهء نقش اسير بر زمين افتاده ، و بر روى دامن جامهء اسير سوم ، نام پادشاه شورشگرى كه تصوير او نيز آمده است ، و در هر مورد ماهيت شورش ، و جايى كه در آنجا شورش آغاز شده ، در لوحهء كوتاهى ذكر شده است ؛ و در همه جا اين نكته يادآورى شده است كه مدعى « به دروغ » خويشتن را شاه مىخوانده است 14 .
نام بعضى از اين شورشگران چون ندين تبئيره « 1 » يا ندينتو - بل « 2 » بابلى را از روى مآخذ ديگر نيز مىدانيم . آخرين نفر ايستاده سكونكاى « 3 » سكايى « 4 » است كه از كلاه نوك تيز بلندش شناخته مىشود . در زير پاى شاه ، شورشگر دهم فرو افتاده و دستها را به استغاثه برافراشته است . اما شاهنشاه سختگير همچنان او را در زير پاى مىفشارد . اين شخص گوماتا « 5 » ى مغ يا بردياى دروغين است كه چون كبوجيه « 6 » بمرد خود را بدروغ برديا « 7 » برادر او معرفى كرد ، و تاج و تخت را غصب نمود . اما داريوش با شش تن از ياران وفادارش ، به شرحى كه در كتيبهء بهستان و نيز در تاريخ هرودوت آمده است ، پرده از كار او برگرفت و به قتلش رسانيد .
درست در پشت سر شاه ، تركشدار و پيشكار او اسپچنه « 8 » ، و در پس اسپچنه
هامش
( 1 ) .Nadintabaira( 2 ) .Nadintu - Bel( 3 ) .Skunka( 4 ) .Scythian، منسوب به سكاها ، و آن نام قومى ايرانىنژاد ساكن آسياى مركزى ( تركستان روس حاليه ) است - سكاها بين سالهاى 750 و 700 ق . م به ناحيهاى در جنوب روسيه ، كه به نام آنها ، سكوتيا نام گرفت مهاجرت كردند . قسمتى از آنان نيز به آسياى صغير رفتند . داريوش كبير در 512 ق . م با سكاها جنگيد و آنها را درهم شكست . م
( 5 ) .Gaumata، يا بردياى دروغين ، كه يونانيان او را سمرديس مىنامند ، مغى بود كه ، هنگام سفر جنگى كبوجيه به مصر ، به عنوان برديا برخاست و چندى در ايران سلطنت كرد . م
( 6 ) . پسر كوروش كبير و شاهنشاه ( 530 - 522 ق . م ) ايران . مهمترين واقعهء دوران سلطنت او فتح مصر است . وقتى در مصر بود ، گوماتا قيام كرد . در بازگشت به ايران كبوجيه از اين موضوع با خبر شد ، ولى در سوريه ، در تابستان 522 ق . م درگذشت . م
( 7 ) . پسر كوروش بزرگ و برادر كبوجيه . كبوجيه ، پس از جلوس ، وى را در خفا كشت . هنگامى كه در مصر بود ، گوماتاى مغ خود را برديا معرفى و قيام كرد ، و به همين مناسبت او را بردياى دروغين مىخوانند . م
( 8 ) .Aspachanah