اين كلمات آغاز مىشود : « منم داريوش ، شاه بزرگ ، شاه شاهان ، شاه كشورها ، پسر ويشتاسب ، هخامنشى . » پس از آن داريوش شاه حق خود را بر تاج و تخت ، از راه نشان دادن اين حقيقت كه « نسب از دو سو دارد آن نيكپى » با ذكر نام دو شعبه از اسلاف خويش كه همه شاه بودند بيان مىكند ، و ايالات خراجگزار خود را برمىشمرد ، و شورش و شكست گوماتاى مغ را كه بدان اشاره كرديم ، به صورت جالبى شرح مىدهد . در تمام پنج ستون كتيبه ، هر بند كه با مطلبى جديد آغاز مىگردد ، با اين جمله شروع مىشود : « چنين گويد داريوش شاه « 1 » » ، و همين هيبت و عظمتى خاص به سبك نگارش كتيبه مىدهد . نيز بيان پرشور داريوش كه مكرر در مكرر پيروزى و موفقيت خود را خواست اهورامزدا مىشمارد ، به كتيبه رنگ مذهبى مىدهد . اين مطلب بخصوص در ستون چهارم ، كه سبك نگارش كتيبه تا حدى رنگ ادبى به خود مىگيرد ، كاملا مشهود است . براى آنكه قصد من به خوبى آشكار گردد ، قسمتى از ستونى را كه - هنگامى كه برفراز صخرهء بيستون به مطالعه مشغول بودم - بدان توجه خاص مبذول داشتم ، ترجمه مىكنم . در اين ترجمه من كلمه به كلمه از متن فارسى باستان پيروى مىكنم تا سبك نگارش كتيبه را بنمايانم ، و تنها اصلاحات مختصرى براى روشن ساختن بيشتر معناى كتيبه ، و يك يا دو حذف و اسقاط مختصر براى كوتاه كردن مطلب ، در آن خواهم نمود .
كتيبهء بهستان ، ستون 4 ، سطور 33 - 36 : « چنين گويد داريوش شاه : اين است كشورهايى كه از مهر بگشتند ، دروغ آنها را مهر گسل كرد ، چنان كه مردم را بفريفتند 18 . پس اهورامزدا آنها را به دست من باز داد . »
36 - 40 : « چنين گويد داريوش شاه : تو كه از اين پس شاه خواهى بود ، از دروغ ، نيك خود را بپاى ، مردى كه دروغزن باشد ، نيك به بادافراهاش كيفر ده ؛ اگر مىانديشى كه كشورم بايد استوار بر پاى بماند . »
40 - 45 : « چنين گويد داريوش شاه : اينست آنچه من كردم ؛ با خواست اهورامزدا همه را من كردم . تو كه زين پس اين نبشته را بخوانى ، كردهء من ترا باور شود ؛ آن را به دروغ مگير . چنين گويد داريوش شاه : اهورامزدا گواه باد كه اين راست است نه دروغ ، من اين همه را كردم . »
45 - 50 : « چنين گويد داريوش شاه : با خواست اهورامزدا جز اين مرا كردههاى ديگر بسى است ، كه در اين نبشته نوشته نشد . براى اين نوشته نشد ، مبادا آن كس كزين پس اين نبشته را بخواند ، كردهء من او را اغراق نمايد ، باورش نيايد ، و دروغ پندارد . » 19 .
52 - 59 : « چنين گويد داريوش شاه : كردهء من ترا راست نماياد ، چنان كه
هامش
( 1 ) .thatiy Darayavaush khshayathaiya