« ما به دقت در تاريخ ماه و سال هرچيز كه مربوط به گذشتهء كهن آدميزادگان است مىنگريم :
به مرز كشورهايى كه نابود شدهاند ، به دودمان شاهانى كه از جهان رفتهاند ؛ ما سخنان مردانى را كه در گذشتهاند و آنچه را ساخته و پرداختهء دست آنان است ، مىجوييم و مىيابيم » .
ماتيو آرنولد « 1 » ، انباذقلس بر فراز كوه اتنا « 2 » .
تخت سليمان ، شهر ويران باستانى بارودار 11
مىخواهم يك عبارت شرقى به كار برم ، و بگويم كه هنوز تيغ آفتاب از نيام شب بيرون نيامده بود كه من بر زين نشسته و آمادهء حركت از احمدآباد به تخت سليمان بودم و اين همان شهر ويرانهء با برج و بارويى است كه هنرى راولينسن « 3 » ادعا مىكرد پايتخت ماد است . در آنجا مردى روستايى را كه بيش از راهنمايان خود من با آن محل آشنايى داشت به عنوان راهنما اجير كردم و با چهار نعل كوتاه روبراه نهاديم زيرا آفتاب رفتهرفته بر تپهها مىتافت و منظرهء كوه زندان ( زندان سليمان ) را كه به سوى آن مىشتافتيم آشكار مىكرد .
كورهراهى كه طى مىكرديم در طول يكى از قلههاى آتشفشانى قرار گرفته بود . اين بلنديها كه تا حدى از گدازهء قهوهاى مايل به خاكسترى آتشفشان زندان
هامش
( 1 ) .Matthew Arnold( 1828 - 88 ) ، شاعر و نقاد بزرگ انگليسى ؛ از 1857 به بعد استاد ادبيات دانشگاه آكسفرد بود . منظومهاى بنام سهراب و رستم سروده است كه آقاى منوچهر اميرى به فارسى برگردانده است . م
( 2 ) .Empedocles on Etna، نام منظومهاى از ماتيو آرنولد ، كه در 1852 سروده شد . م
( 3 ) .Rawlinson( 1810 - 95 ) ، مستشرق و مأمور سياسى انگلستان . در آوريل 1833 ( 1249 ه . ق ) به تهران آمد ، و در 1251 ه . ق همراه بهرام ميرزا ، برادر محمد شاه قاجار و والى كرمانشاه ، به كرمانشاه رفت و كتيبههاى ميخى الوند را استنساخ كرد . طى 3 سال اقامت خود در كرمانشاه كتيبههاى طاق بستان را استنساخ كرد و شروع به خواندن كتيبههاى بيستون نمود . آثارش عبارتند از كتيبههاى ميخى فارسى در بيستون ( 1846 - 51 ) ؛ مختصرى از تاريخ آشور ( 1852 ) ؛ و غيره . م