تخطي إلى المحتوى الرئيسي

سفرنامه جكسن ( ايران در گذشته وحال ) ( فارسى ) — صفحة 119

مساهمون:

ص١١٩
زيرا ، به موجب سنت ، كسى كه در بامداد نوروز پيش از سخن گفتن مذاق خود را با شيرينى شيرين سازد و تن خويش را روغن مالد در بيشتر روزهاى سال از بيشتر بلاها در امان مىماند . خوردن شيرينى و شكر ، كه ايرانيان سخت شيفتهء آنند ، از رسوم معتبر كهن است كه شاهان نيز آن را پاس داشته‌اند زيرا از جمله كارهاى پرخير و بركتى است كه با جشن نوروز و آغاز سال نو شمسى كه جمشيد به جهان آورد ارتباط دارد . يكى هم كشف فرخندهء نيشكر است كه به او نسبت داده و گفته‌اند كه جمشيد شاه فرمان داد تا شيرهء نيشكر را بيرون آرند و از آن شكر سازند . هنگام ديد و بازديد عيد اين سعادت و افتخار را داشتم كه با دكتر كاكرن « 1 » پزشك هيئت مبلغين مسيحى امريكايى اروميه همراه باشم ، و از نخستين كسى كه ديدن كرديم مجد السلطنه « 2 » نايب الحكومهء جديد بود كه دو روز قبل شاه رسما بدين مقام منصوبش كرده و فرمان نيابت حكومت را با يك قبضه شمشير گرانبها به عنوان هديه به وى داده بود . او ما را چنان كه مرسوم است با لطف و محبت پذيرفت و پس از تعظيمها و سلام و تعارفهاى معمول با تركى روان مطبوعى به سخن گفتن پرداخت . ديگر ميهمانان نيز تركى را خوب صحبت مىكردند اما چون من تركى نمىدانستم مجد السلطنه به فرانسه با من حرف مىزد . در وجود مجد السلطنه سه شخصيت جمع است : سرباز ، دربارى ، و فاضلى تحصيلكرده . در عين آنكه سخت رشيد و دلاورست ، فرماندهى خشن بشمار مىرود ، و با اينهمه بىنهايت نجيب و آداب‌دان و نكته‌سنج است . منتهاى دلبستگى را به تاريخ و ادبيات دارد و اين صفت در وى ذاتى و موهوبى است . احترامى كه مردم به خصال سپاهيگريش مىنهند به درجهء رعب و هيبت مىرسد . لياقت نظامى ، سرعت در اخذ تصميم ، و آمادگى و چابكدستى در كارها ، وى را شايستهء احراز مقامى كرده است كه اكنون دارد . اروميه نزديك سر حد عثمانى و سرزمين كردهاست و اين منطقه چنان كه تاخت و تاز كردها در 1880 ( 1297 - 8 ه . ق ) ثابت كرد بخصوص در معرض خطر حملهء سركشان و غارتگران قرار دارد . حتى امروز نيز كردها مايهء تهديد دائمى اروميه‌اند و مجد السلطنه متوسل به اين سياست شده است كه از خود اين عشاير جنگى كوه‌نشين دسته‌اى براى حفظ نظم و امنيت
هامش
( 1 ) .J . P . Cochran( 2 ) . جمشيد خان افشار ، فرزند اردشير خان ملقب به مجد السلطنه ، كه پس از تحصيلات ابتدائى به خدمت نظام وارد شد و تا درجهء امير تومانى ترقى كرد . مجد السلطنه مردى فاضل بود و از تأليفاتش كتابهاى « عشق ارغوانى » ، « طوق لعنت » ، و غيره است كه در تفليس چاپ شده . در اواخر عمر در تهران اقامت گزيد و همانجا وفات يافت ( نقل از سرزمين زردشت تأليف على دهقان ) .
سفرنامه جكسن ( ايران در گذشته وحال ) ( فارسى ) — صفحة 119 | فريدون بدره اى / ابراهم والنتاين ويليامز جكسون / منوچهر اميرى