تخطي إلى المحتوى الرئيسي

سفرنامه جكسن ( ايران در گذشته وحال ) ( فارسى ) — صفحة 117

مساهمون:

ص١١٧
ديده شده است و مرد گوركن به خاطر داشت كه يك بار شش اسكلت را در يك خم ديده است . اما دربارهء قدمت و ماهيت اين تابوتهاى سنگى يا سفالى هيچ نظرى نمىتوانم اظهار كنم . اگر اينها چنان كه محتمل به نظر مىرسد متعلق به دوران پيش از اسلام يا پيش از رواج مذهب نسطورى باشد ، درين حال تعيين عهد و عصر آنها محل گفتگوست و معلوم نيست مربوط به دورانى است كه آيين زرتشتى رايج بوده يا يادگار روزگارى كهنتر است . آنها را عجالتا اگر به دوران زرتشتى نسبت دهيم ، تنها مىتوان استودان يا مخازنى دانست كه براى جا دادن استخوانها ( پس از آنكه كركسها آنها را از گوشت جدا كردند و خوردند ) ساخته‌اند ، و اين رسم موافق آيين زرتشتى است 20 . گورى را كه شكافته بوديم به حال خود گذاشتيم و پس از عبور از كنار قبر ديگرى كه بتازگى كشف شده ، اما كاملا از زير خاك بيرون نيامده بود ، و به فاصلهء چند گز از نخستين گور قرار داشت ، متوجه مناظر ديگر شديم ، و براى تماشاى دهات اطراف به بالاى تپه رفتيم . در آنجا كه قسمت پيشين چشم‌انداز را تشكيل مىداد ، باز تپهء خاكستر را كه تلى كوچك بود نشان دادند ، و ظاهرا همان بود كه تپهء « چچيلى « 1 » » خوانده مىشود و دو روز بعد هنگامى كه خواستم از اروميه به سوى جنوب حركت كنم از كنار آن گذشتم . روستاى سارالان « 2 » كه قسمتى از آن بر روى يك تپهء خاكستر ساخته شده است در همان راه قرار دارد ، و در آنجا من خرابه‌هاى بنايى را كه در ضمن كاوش كشف شده بود ديدم ، و نيز قطعاتى از تنورى بزرگ ( تندور « 3 » ، تركى ؛ تنور « 4 » ، پهلوى و فارسى ؛ و به اوستايى تنوره « 5 » ) و تكه‌هايى از يك خم بزرگ شراب ( لينه « 6 » ) را مشاهده كردم . نزديك آن محل در همان جهت جنوبى روستاى « ديزج تكه « 7 » » يا « ديزه تكه » قرار دارد كه بر روى يكى از تپه‌هاى بسيار بزرگ ساخته شده است كه آثار خاكسترهاى آن در اين حدود كه ما بوديم ديده مىشد . دوست نسطورى من حضرت « يروم . نيسان « 8 » » كه شب را در خانهء عم او به روز آورديم ، گفت كه خودش در ديزج تكه مجسمهء كوچكى را كه داراى علائم و آثار آشورى بوده است يافته . در ضمن مشاهدهء نمونه‌هايى از ظرفهاى سفالينى كه
هامش
( 1 ) .Chachili( 2 ) . دهى در 15 كيلومترى جنوب شرقى رضائيه . م ( 3 ) .tandur( 4 ) .tanur( 5 ) .tanura، تنور از لغات مشترك فارسى ، عربى ، و تركى است . م ( 6 ) .lina( 7 ) . دهى در رضائيه ، 19 كيلومترى جنوب شرقى آن . م ( 8 ) .Yaroo M . Neesan