تخطي إلى المحتوى الرئيسي

سفرنامه هاي ونيزيان در ايران ( فارسى ) — صفحة 470

مساهمون:

ص٤٧٠
و آبدارخانه را سروسامان مىدهند . « 1 » طبقهء سوم از مردمى كه از او مواظبت مىكنند پسران نجيب‌زادهء اميرانند كه در كاخ سلطنتى نمىخوابند ، اما صبح و غروب از خانه‌هاى خود به خدمت سلطان مىروند و عدهء ايشان در حدود صد تن است . اين جوانان بنوبت به شاه خدمت مىكنند ، يعنى جامه به دستش مىدهند يا هنگامى كه در باغ گردش مىكند همراهش هستند . شاه به خادمانى كه به او خدمت مىكنند مزد مىدهد . سن ايشان پانزده الى بيست و پنج و حتى سىساله‌اند ، يعنى تا وقتى كه ريش درنياورده‌اند ملازم درگاه پادشاهند . بدين‌گونه به نسبت خدماتى كه انجام مىدهند شاه به ايشان وام مىدهد : به بعضى بيست هزار ، و به برخى بيست و پنج هزار ، و به جمعى سى هزار اسكودى ، از قرار ربح بيست درصد به مدت ده سال براى عده‌اى ، و بيست سال براى عده‌اى ديگر ؛ و هر سال ربح را براى مصرف خود مىستاند . آنگاه اين ملازمان سلطان پولى را كه گرفته‌اند از قرار ربح شصت الى هشتاد درصد در ازاى وثيقهء معتبر به بزرگان دربار كه منتظر اعطاى مقام و منصب از سوى شاهند ، وام مىدهند . اگر برحسب اتفاق وامداران نتوانند ربح اصل و فرع را به وام‌دهنده بپردازند خانه و اثاث خود را مىفروشند و پول آن را به طلبكار مىدهند ، تأخير در پرداخت سود و غرامت بعدى ، ممكن نيست . پاداش خدمت بزرگان آن است كه از طرف دربار به منصب يوزباشى « 2 » ، و سركردهء نگهبانان شاه ، و امارت منصوب مىشوند كه معنى آن حكومت ولايات است . همهء اينها از لوازم مقام سلطنت و مربوط به شخص شاه است . شوراى سلطنتى در واقع عبارت است از يك هيأت كه شاه يگانه رئيس آن است ، دوازده امير در آن شركت مىجويند كه همه در امور مملكتى تجارب فراوان دارند . امرايى كه گاه‌گاه به درگاه مىآيند همه در شورا حضور مىيابند . شورا هر روز برپاست مگر وقتى كه شاه به گرمابه مىرود يا ناخنهايش را مىگيرد . ساعات كار اين شورا در تابستان و زمستان از بيست و دومين ساعت روز آغاز مىشود و به اقتضاى امورى كه مطرح است تا سومين ، چهارمين يا ششمين ساعت شب ادامه دارد .
هامش
( 1 ) . ظاهرا اين كنيزان « طبقهء دوم » را تشكيل مىدهند كه در متن ذكر نكرده است . - م . ( 2 ) . در متن انگليسىCenturionكه لفظا به معنى فرمانده صد تن است . - م .