به باد ويرانى و غارت گرفتند ، اما قسمتى از سپاهيان فرارى عثمانى كه تحت فرماندهى مصطفى ، فرزند دوم سلطان محمد دوم ، بودند بخشى از لشكر ايران را كه زير فرمان يكى از سرداران اوزون حسن بود شكست دادند . سال بعد خليفهء عثمانى « 1 » با لشكرى جرار به ايران حمله برد ، اما هنگامى كه مىكوشيد در ملطيه از رود فرات بگذرد با مقاومت سخت مدافعان روياروى شد و ناگزير عقبنشينى كرد . با اين همه اوزون حسن به دنبال اين كاميابى بىپروا به تعقيب دشمن پرداخت و در تابده « 2 » از تركان سخت شكست يافت . پس اوزون حسن كاترينو زنو را به سفارت نزد شاهان مسيحى و از جمله پادشاهان لهستان و مجارستان فرستاد و خواست تا آنان را به پيكار با عثمانيان برانگيزد .
سپس جوزافا باربارو و آمبروزيو كنتارينى « 3 » به جانشينى زنو تعيين و به دربار ايران گسيل شدند اما نتوانستند با هيچ دليل و برهان شاه ايران را به جنگ با عثمانيان وادار كنند .
شرح مسافرتهاى زنو در مجموعهء راموزيو از روى نامههاى زنو فراهم شده است ، زيرا راقم سطور نتوانست نسخهاى از سفرنامهء زنو را بدستآورد . بدين جهت شرح مطالب جغرافيايى در اين سفرنامه نسبت به سفرنامههاى ديگران كمتر صراحت دارد و راموزيو در مجموعهء خود روايت زنو را با اينكه از نظر تاريخى مقدم بر ديگر روايات است پس از چندين سفرنامه قرار داده است . سفرنامهء زنو داراى ضميمهاى است در تاريخ ايران كه از ديگر منابع اخذ شده و مشتمل است بر ذكر وقايعى كه پس از رسالت كاترينو روى داده است . باربارو و كنتارينى جانشينان زنو بودند و سفرنامهء هركدام موضوع كتابى جداگانه است .
دومين مؤلفى كه اثرش در اين مجموعه آمده است مسر جووان ماريا آنجوللو « 4 » مىباشد كه در خدمت تركان عثمانى و در جنگهايى حاضر بود كه با ايرانيان مىكردند . او روى كار آمدن اوزون حسن را باختصار بيان مىكند و تفصيل حملات عثمانيان را از ديدگاه آنان و همچنين جزئيات سفر جنگى آنان را شرح مىدهد . همو و همچنين زنو از شورش اغورلو محمد بر ضد پدرش اوزون حسن ياد
هامش
( 1 ) . در متنGrand Turkيعنى ترك بزرگ . - م .
( 2 ) .Tabeada( 3 ) .Ambrozio Contarini( 4 ) .M . Giovan Angiolello