آمديم و از كوهى گذشتيم و شامگاهان به دشتى كه پيرامونش را كوهها فراگرفته بود فرود آمديم و به روستايى تركنشين رسيديم كه در آنجا از ما به خوبى پذيرايى كردند و در زير آسمان خوابيديم .
در تاريخ بيست و هفتم پيش از سپيدهدم به راه افتاديم تا از كوهى ديگر بگذريم و چنين شنيديم كه در سراشيب اين كوه دهى تركنشين قرار دارد كه هنگام روز عبور از آن خطرناك است . گمان مىكنم كه از مددكارى طالع ، عبور ما از آن ده هنگامى اتفاق افتاد كه كسى ما را نديد . سپس وارد سرزمينى بسيار زيبا شديم و سخت كوشيديم تا بر طول مراحل و منازل بيفزاييم و كمتر مىآسوديم مگر شب هنگام كه در زير آسمان مىخفتيم . بدينگونه از آن بوم و برگذشتيم تا در تاريخ بيست و ششم ژوئيهء كه به كوه نوح « 1 » رسيديم و آن كوهى است بسيار بلند كه در تمام سال از قله تا دامنه پوشيده از برف است . مىگفتند بسيار كسان كوشيدهاند تا به قله رسند . پارهاى هرگز بازنگشتهاند و آنان كه بازگشتهاند مىگويند كه هرگز راهى براى رسيدن به قله يافته نخواهد شد . تا روز سىام ماه از ميان دشتى هموار گذشتيم كه تنها چند تپه با ارتفاع ناچيز در آن قرار داشت و سرانجام به دژى فرود آمديم ازان فرانكهاى ارمنى « 2 » آزاد كه خود را چياگرى « 3 » مىخوانند و در آنجا تا روز سى و يكم ماه رحل اقامت افكنديم تا اندكى بياساييم . بخصوص كه خواربار از قبيل نان و گوشت و مرغ و خروس و شراب همراه داشتيم .
در اول ماه اوت 1474 م . [ 878 / 879 ه . ق . ] ناگزير راهنمايى ديگر برگزيديم تا ما را به تبريز رساند و شامگاهان روبهراه نهاديم .
در دوم اوت به ده ارمنىنشين نسبتا خوب ديگرى رسيديم كه بر دامنهء كوهى قرار دارد و در آنجا ناچار مىبايست با نوع عجيبى از زورق كه در آن سامان معمول است از رودخانه بگذريم . مىگويند كه در كرانههاى اين رود و در جهت بسيار شرقى آن بود كه سلطان بوسعيد « 4 » به جنگ اوزون حسن آمد و هنگامى كه
هامش
( 1 ) . در متنthe mountain of Noahهمان كوه آرارات است كه بنا بر روايت تورات ، كشتى نوح بر آن نشست . - م .
( 2 ) .Armenian Franks( 3 ) .Chiagri( 4 ) . در متنSoldan Busech. بايد سلطان ابوسعيد ( تيمورى ) باشد كه بدين سرگذشت گرفتار آمد . - م .