به كار مىبردند كه با وجود ساده بودن براى آن دوران خوب بوده است . در نتيجهى اشتباهات بزرگى كه از طرفين سر مىزد ، آنكه خوشبختتر بود از اشتباه طرف براى متلاشى كردن دشمن سود مىبرد و آنان را كاملا نابود مىكرد .
با اين حال به نظر مىرسد كه در دوران گذشته قشون ايران انضباط زيادى داشته است . اين امر از خطابهاى كه فرمانده سپاهيان پس از برترى يافتن بر قشون ايران براى افراد خود ايراد نمود مستفاد مىگردد . در آن موقع در قشون روم هيچگونه انضباطى وجود نداشت .
هنگامى كه طهماسب قلى خان كه بعدا نادرشاه شد خواست وضع دستههاى غير منظم خود را كه به وسيلهى آنها راهزنى مىكرد و باعث خرابى خراسان گرديده بود دگرگون سازد آنها را متشكل نمود و انضباطى برقرار كرد كه گرچه با انضباط اروپاييها قابل قياس نبود ولى موجب برترى آنها در تمام جنگها گرديد و اين علت اصلى موفقيتهاى چشمگيرى بود كه در تمام دوران زندگى نصيبش شد . نادرشاه فقط يك بار شكست خورد و آن در جنگ با توپال عثمان بود . نادر كه بغداد را محاصره كرده بود از دو سو به شهر حمله كرد و به سبب اين بىاحتياطى كه از او سر زد مجبور به ترك سنگرها گرديد و در نتيجه تمام توپخانه و وسايل جنگى خود را از دست داد در صورتى كه اگر همچنان بغداد را در محاصره نگاه مىداشت قابل پيشبينى بود كه در ظرف چند روز محاصره شدگان كه ديگر رمقى برايشان باقى نمانده بود ، حاضر به تسليم شوند . با اين حال در پى اين جنگ بود كه نادر نبوغ و علو شهامت خود را بروز داد زيرا قريب دو ماه پساز اين واقعه انتقام خود را از تركها و قشونى كه يكبار او را شكست داده بود گرفت و آن را نابود كرد . توپال عثمان هم در اين جنگ كشته شد .
در ايران از ازمنهى بسيار دور سربازها را بر حسب پيشآمد از هرطبقه و در هرنقطهى كشور به خدمت مىگرفتند .
اين سربازها هروقت كه ميل داشتند قشون را ترك مىگفتند و هرموقع و در هركجا كه مىخواستند به ميل خود جنگ مىكردند .
سفر در ايران ( فارسى ) — صفحة 246
مساهمون: گاسپار دروويل
ص٢٤٦