45 - و قال عليه السلام : « سيئة تسوءك خير عند اللّه من حسنة تعجبك . »
ترجمه : كار زشتى كه تو را برنجاند و پشيمانت كند ، نزد خداوند از عمل نيكى كه تو را دچار خودبينى نمايد ، بهتر است .
شرح : هريك از ما دچار خطا و اشتباه مىشويم و تنها معصومان هستند كه از اشتباه در امانند . چيزى كه هست برخى افراد پس از روشن شدن خطا باز بر آن پاى فشرده و از انتقاد گريزانند . بىترديد اينكار از نادانى آنان است . امام عليه السّلام در جايى ديگر مىفرمايد : « تندخويى نوعى ديوانگى است ، زيرا صاحبش پشيمان مىشود ، و آنگاه كه پشيمان نگردد جنونش هميشگى است . » « 1 » و نيز فرموده است : « سختترين گناهان آن است كه صاحبش آن را كوچك بشمارد . » « 2 » انسان با انصاف و عاقل ، حقيقت را با شهامت مىپذيرد و ضمن اعتراف به اشتباه ، با خود و ديگران صادقانه رفتار مىكند و اينچنين بدىهايش به نيكى بدل مىشود . خداوند سبحان درباره توبهكنندگان مىفرمايد : « خدا بدىهايشان را به نيكى تبديل مىنمايد . » « 3 » رسول خدا صلّى اللّه عليه و إله فرموده است : « هركه خود را گنهكار ببيند نيكوكار است . » « 4 » عكس اين مطلب نيز درست است و مىتوان گفت : هركه خود را نيكوكار ببيند گنهكار است .
چنين كسى در واقع خوبىهاى خود را با غرور و تكبر به نابودى مىكشاند .
هامش
( 1 ) . « الحدّة ضرب من الجنون لأنّ صاحبها يندم فإن لم يندم فجنونه مستحكم » حكمت 254 .
( 2 ) . « أشدّ الذّنوب ما استهان به صاحبه » حكمت 347 .
( 3 ) .فَأُوْلئِكَ يُبَدِّلُ اللَّهُ سَيِّئاتِهِمْ حَسَناتٍفرقان / 25 : 70 .
( 4 ) . « من رأي أنّه مسيء فهو محسن » نك : شرح نهج البلاغه ، ابن ابى الحديد ، ج 20 ، ص 317 .