شرح : ابن عبد البرّ در « الاستيعاب » چنين آورده است : در نسب خبّاب اختلاف نظر وجود دارد . ديدگاه درست آن است كه او تميمى بوده و با خزاعه پيمان ولاء و دوستى داشت . در زمان جاهليت به اسارت خزاعه درآمد . زنى او را از خزاعه خريد و آزاد نمود . آهنگرى مىكرد و شمشير مىساخت ، اهل فضيلت و از اولين اسلام آورندگان بود ، در راه خدا بسيار شكنجه ديد و شكيبايى ورزيد . از نخستين مهاجران بود و به همراه رسول خدا صلّى اللّه عليه و إله در جنگ بدر و ديگر نبردها شركت نمود . « 1 » ابن حجر در « الإصابة » مىگويد : گزارش شده است كه ششمين فردى بود كه مسلمان شد ، به كوفه آمد و در سال 37 هجرى در همانجا درگذشت . « 2 » ابن ابى الحديد نيز گفته است : امير مؤمنان على عليه السّلام بر او نماز خواند و او را در پشت شهر كوفه دفن نمود . به همراه امام عليه السّلام در صفين و نهروان شركت داشت . خوارج فرزندش عبد اللّه را به شهادت رساندند . امام عليه السّلام به واسطه وى بر آنان اعتراض نموده و خون او را طلبيد . « 3 »
امام عليه السّلام با بيان ويژگىهاى زير ، خبّاب بن أرت را مىستايد :
2 - ( أسلم راغبا ) با اشتياق و از روى آگاهى ، يقين ، راستى و اخلاص اسلام آورد . در اين راه از گستاخان قريش آزار فراوان ديد . از جمله اين كه بر پشتش آتشى افروختند تا از دين خود دست بردارد ، ولى با
هامش
( 1 ) . الاستيعاب ، ج 1 ، ص 438 ؛ نيز نك : الطبقات الكبرى ، ج 3 ، ص 164 ؛ حلية الاولياء ، ج 1 ، ص 359 .
( 2 ) . الإصابة ، ج 2 ، ص 101 ، رقم 2206 .
( 3 ) . شرح نهج البلاغه ، ابن ابى الحديد ، ج 18 ، ص 171 .