461 - و قال عليه السلام : « يهلك في رجلان محبّ مفرط و باهت مفتر . »
ترجمه : دو كس نسبت به من هلاك مىگردند : دوستى كه زيادهروى كند و تهمت زنى كه به راستى سخن نگويد .
شرح : شريف رضى مىگويد : اين كلام مانند سخن ديگرى است كه فرمود : « دو تن نسبت به من هلاك گردند : دوستى كه از حد گذراند و دشمنى كه بيهوده سخن گويد . » « 1 »
دروغپرداز و تهمتزن ، هردو فريبكارند و نسبت باطل مىدهند ؛ با اين تفاوت كه فرد نخست بىشرم و پر مدعا است ، زيرا در حضور شخص ، به او نسبت ناروا مىدهد ، ولى تهمتزن ممكن است در حضور يا پشت سر به اين كار دست بزند . نمونه همين سخن و شرح آن در خطبه 125 « 2 » و حكمت 116 بيان شد .
هامش
- شذّ عنها فيها و يسوقون من تأخّر عنها إليها يقول اللّه سبحانه فبي حلفت لابعثنّ علي اولئك فتنة تترك الحليم فيها حيران و قد فعل و نحن نستقيل اللّه عثرة الغفلة » ( روزگارى بر مردم خواهد آمد كه از قرآن جز نشانى و از اسلام جز نامى باقى نخواهد ماند . مسجدهاى آنان در آن روزگار آباد ، ولى از هدايت ويران است . مسجد نشينان و سازندگان بناهاى شكوهمند مساجد ، بدترين مردم زمين مىشوند كه كانون هر فتنه و جايگاه هر گونه خطاكارىاند . هركس از فتنه بر كنار است او را به فتنه باز گردانند و هر كس كه از فتنه جا مانده ، او را به فتنهها كشانند كه خداى بزرگ فرمايد : « به خودم سوگند ، بر آنان فتنهاى بگمارم كه انسان شكيبا در آن سرگردان ماند » و چنين كرده است و ما از خدا مىخواهيم كه از لغزش غفلتها درگذرد ) .
( 1 ) . « هلك فيّ رجلان محبّ غال و مبغض قال » حكمت 116 .
( 2 ) . « سيهلك فيّ صنفان محبّ مفرط يذهب به الحبّ إلي غير الحقّ و مبغض مفرط يذهب به البغض إلي غير الحقّ » ( به زودى دو گروه نسبت به من هلاك مىگردند : دوستى كه افراط كند و به غير حق كشانده شود و دشمنى كه در كينهتوزى با من زيادهروى كرده ، به راه باطل درآيد ) .