مىفرمايد : « پس هركه هموزن ذرهاى نيكى كند [ نتيجه ] آن را خواهد ديد و هر كه هموزن ريزهاى بدى نمايد [ نتيجه ] اش را مىبيند . » « 1 » امام عليه السّلام نيز در حكمت 93 فرموده است : « چگونه كم باشد آنچه كه پذيرفته شود . » « 2 »
تفاوت نيكى و حقيقت آن است كه در حالت نخست ، ميل و آرزو بر اساس حقيقت و عدالت ارضا مىشود ، ولى دومى ممكن است همساز و يا ناسازگار با ميل و رغبت باشد . به همين سبب گفتهاند : حقيقت ، تلخ و سنگين است .
( و لا يقولنّ أحدكم إنّ أحدا أولي بفعل الخير منّي فيكون و اللّه كذلك ) امام عليه السّلام به واقعيتى رايج در بين مردم اشاره مىكند ؛ گاه كسى را براى بررسى مشكلى و يا برآوردن نيازى مىخوانند و او در پاسخ مىگويد : ديگرى از من به اين كار شايستهتر است . ابن ابى الحديد مضمون كلام امام عليه السّلام را در اين جمله : « . . . كه به خدا سوگند چنين مىشود » ، اينگونه بيان مىكند : « خداى سبحان ، به جاى آنكس كه از او كمك خواسته شد ، ديگرى را به انجام آن كار خير موفق مىكند . » « 3 » اين چنين ، كسى كه از كار پسنديده پرهيز مىكند ، ديگران را از بىخيرى خود آگاه ساخته است . ( إنّ للخير و الشّرّ أهلا فمهما تركتموه منهما كفاكموه أهله ) براى انجام كار نيك شتاب كن ، تا از اهل آن باشى و بدى را براى كسانى واگذار كه خدا بر آنان خشم گرفته و آتش دوزخ را فراهم كرده است .
هامش
( 1 ) .فَمَنْ يَعْمَلْ مِثْقالَ ذَرَّةٍ خَيْراً يَرَهُ * وَ مَنْ يَعْمَلْ مِثْقالَ ذَرَّةٍ شَرًّا يَرَهُزلزله / 99 : 7 - 8 .
( 2 ) . « و كيف يقلّ ما يتقبّل » .
( 3 ) . شرح نهج البلاغه ، ج 20 ، ص 66 .