پروردگار ، وقتى براى تأمين هزينه زندگى و قسمتى براى بهره بردن از لذّتهاى حلال و نيكو . خردمند را نشايد جز آنكه در پى سه چيز حركت كند : تهيه نيازمندىهاى زندگى ، يا گام نهادن در راه آخرت ، يا لذّتجويىهاى حلال .
شرح : چيزى گرانقدرتر از عمر آدمى نيست و آن محدود به زمان و لحظههاى زودگذر دنيا است . بنابراين ، لحظههاى عمر ارزشمندترين و گران قيمتترين كالا شمرده مىشوند و نياز به مديريت دارند . امام عليه السّلام آنها را اينگونه تنظيم مىكند :
2 - ( ساعة يناجي فيها ربّه ) شارحان ، مراد از راز و نياز را دعا و صلوات دانستهاند ، ولى به باور ما ، بر اساس منطق امام عليه السّلام ، مقصود بيرون آمدن از هوس و خيال ، نهادن خود در برابر حقيقت و حسابرسى از خويش است . امام عليه السّلام در خطبههاى 90 « 1 » و 222 « 2 » به همين موضوع پرداختهاند . ايشان ضمن يادآورى خدا و روز قيامت و حضور انسان در برابر او براى حسابرسى ، مىافزايد يگانه راه نجات ، تقوا و عمل
هامش
( 1 ) . « عباد اللّه زنوا أنفسكم من قبل أن توزنوا و حاسبوها من قبل أن تحاسبوا » ( بندگان خدا ! خود را بسنجيد ؛ قبل از آنكه مورد سنجش قرار گيريد و پيش از آنكه حسابتان را برسند ، حساب خود را برسيد . )
( 2 ) . « قد نشروا دواوين أعمالهم و فرغوا لمحاسبة أنفسهم علي كلّ صغيرة و كبيرة امروا بها فقصّروا عنها أو نهوا عنها ففرّطوا فيها » ( آنان نامههاى اعمال خود را گشوده و براى حسابرسى آمادهاند كه همه را جبران كنند و در انديشهاند در كدام يك از اعمال كوچك و بزرگى كه به آنان فرمان داده شده ، كوتاهى كردهاند ، يا چه اعمالى كه از آن نهى شده بودند ، مرتكب گرديدهاند . )