امام عليه السّلام دنيا را از قلب خود بيرون كرده و اگر خردهاى از آن در دلش مانده بود ، فرزندان دنيا از او به عنوان آموزگار نخست سياست ياد مىكردند .
[ 387 - و قال عليه السلام : « ألا و إنّ من البلاء الفاقة ، و . . . ]
387 - و قال عليه السلام : « ألا و إنّ من البلاء الفاقة ، و أشدّ من الفاقة مرض البدن ، و أشدّ من مرض البدن مرض القلب ، ألا و إنّ من صحّة البدن تقوى القلب . »
ترجمه : آگاه باشيد كه تهيدستى نوعى بلا است و سختتر از آن ، بيمارى تن و دشوارتر از بيمارى تن ، بيمارى دل است . به هوش ! كه تقواى دل سبب تندرستى مىگردد .
شرح : « الفاقة » تهيدستى ، گونهاى بيمارى به شمار مىرود و از اين بالاتر ، چنانكه امام عليه السّلام در حكمت 162 بيان نمود « فقر ، مرگ بزرگ است . » « 1 » با وجود اين ، بيمارى تن دردناكتر و رنجآورتر است و نيز از كار و تلاش باز مىدارد ، ولى فقر سبب حركت و مبارزه گشته و چه بسا سرانجامى نيك در پى خواهد داشت . بسيارى از انسانهاى نابغه ، تهيدست و بينوا بودهاند .
افزون بر اين ، هركسى سلامت همراه با نيازمندى را بر ثروت با بيمارى ترجيح مىدهد .
نكته ديگر اينكه ، سختترين رنجورىها بيمارى دل است و آن همانند مرضهاى بدن ، گونههاى بسيار دارد : گمراهى ، درويى ، كينه و خودپسندى ؛ چيزى كه هست دردهاى دل - همچون زهر در عسل - با خواستهها و شهوات
هامش
( 1 ) . « الفقر الموت الأكبر » .