و يا سستترين ايمان را دارد و به بيان درستتر ، ايمان او ، مجموعهاى از پندارها و خيالهاى ذهنى است و مؤمن به شمار نمىآيد . پيشتر از كتاب اصول كافى روايتى از امام صادق عليه السّلام نقل كرديم كه فرمود : « ايمان ، سراسر كردار و عمل است و بىآن ايمانى نيست » « 1 » و نيز « ايمان ، سراسر كردار و عمل است و گفتار نيز بخشى از كردار شمرده مىشود . » « 2 » به بيان ديگر ، ايمان بدون عمل محسوس و ملموس ، پاداشى نخواهد داشت .
4 - ( و منهم تارك لإنكار المنكر بلسانه و قلبه و يده فذلك ميّت الأحياء ) در ابتداى شرح اين حكمت به آن اشاره كرديم .
( و ما أعمال البرّ كلّها و الجهاد في سبيل اللّه عند الأمر بالمعروف و النّهي عن المنكر إلّا كنفثة في بحر لجّيّ ) امر به معروف و نهى از منكر ، همه خصلتهاى نيكو را شامل شده و از تمام عادتهاى ناپسند باز مىدارد ؛ به شرط آنكه شرايط زير را دارا باشد . امام صادق عليه السّلام مىفرمايد : « آمر به معروف ، اينگونه است : داناى به حلال و حرام ، تهى از انگيزههاى شخصى ، خيرخواه مردم ، مهربان با آنان ، خوش گفتار ، آشناى به ويژگىهاى اخلاقى آنها ( تا با هريك به گونهاى شايسته رفتار كند ) ، بيناى به فريبهاى نفس و حيلههاى شيطان ، شكيباى بر آزار مردم ( تا از آنان تاوان نگيرد ، گلايه نكند و خشمگين نگردد ) ،
هامش
( 1 ) . « الإيمان عمل كلّه و لا إيمان بلا عمل » كافى ، ج 2 ، ص 34 ، ح 1 و 7 ؛ وسائل الشيعة ، ج 11 ، ص 124 ، ح 1 .
( 2 ) . « الإيمان عمل كلّه و القول بعض ذلك العمل » ( همانها ) .