أشعث ابنك سرّك و هو بلاء و فتنة و حزنك و هو ثواب و رحمة . »
ترجمه : براى تسليت گفتن به اشعث بن قيس در مرگ فرزندش فرمود :
اى اشعث ! اگر براى پسرت اندوهناكى ، به سبب پيوند خويشاوندى سزاوارى ، ولى اگر شكيبا باشى ، هر مصيبتى نزد خدا پاداشى دارد . اى اشعث ! اگر شكيبا باشى تقدير الاهى بر تو جارى مىشود و تو پاداش خواهى گرفت و اگر بىتابى كنى ، باز هم تقدير الاهى بر تو جارى مىشود ، ولى گنهكارى .
اى اشعث ! پسرت تو را شاد مىساخت ، ولى برايت بلا و آزمايش بود . مرگ او سبب اندوه تو گرديد و حال آنكه براى تو پاداش و رحمت است .
شرح : ( فقد استحقّت منك ذلك الرّحم ) اندوه در مرگ فرزند ، سزاوار است ، زيرا غريزه انسان و حيوان است . رسول خدا نيز در سوگ از دست دادن فرزندش ابراهيم ، بىاختيار گريست و فرمود : « چشم مىگريد و دل اندوهبار است ، ولى سخنى نمىگوييم كه خشم خدا را برانگيزد . اى ابراهيم ! ما همه در غم از دست دادنت عزاداريم . » « 1 » ( إن تصبر ففي اللّه من كلّ مصيبة خلف ) از دست دادن فرزند ، پاداش و ثواب الاهى را روزىات مىكند . ( إن صبرت جري عليك القدر و أنت ماجور . . . ) از مرگ گريزى نيست و شكيبا و ناشكيبا ، هر دو بدان گرفتار مىشوند ؛ چيزى كه هست بهره اولى ، اجر و پاداش و نصيب دومى اعتراض و سرزنش خواهد بود . رشد و بالندگى انسان ، در گرو شكيبايى در سختىها است ؛ چنانكه آبادانى زمين ، مرهون شخم زدن و زراعت در آن
هامش
( 1 ) . « تدمع العين و يحزن القلب فلا نقول ما يسخط الرّبّ و إنّا عليك يا إبراهيم لمحزونون » صحيح بخارى ، ج 2 ، ص 84 ؛ صحيح مسلم ، ج 7 ، ص 76 ؛ كافى ، ج 3 ، ص 262 .