بغيضك يوما ما و أبغض بغيضك هونا ما عسى أن يكون حبيبك يوما ما . »
ترجمه : در دوستى با دوست ميانهرو باش ؛ شايد روزى دشمنت گردد و در دشمنى نيز مدارا كن ، زيرا ممكن است روزى دوست تو گردد .
شرح : « الهون » مدارا و اعتدال . خداوند متعال مىفرمايد : « و بندگان خداى رحمان كسانىاند كه روى زمين به نرمى و با اعتدال گام برمىدارند و چون نادانان ايشان را طرف خطاب قرار دهند به ملايمت پاسخ مىدهند . » « 1 » مراد اين است كه در همه كارها و از جمله دوستى و دشمنى ، ميانهرو باش و از حد درنگذر . چهبسا روزگار برگردد و دوست ، دشمن و دشمن دوست تو گردد . در اين صورت ، آماده بوده و احساس پشيمانى نخواهى كرد . « 2 »
[ 269 - و قال عليه السلام : « النّاس في الدّنيا عاملان : عامل عمل في الدّنيا للدّنيا ]
269 - و قال عليه السلام : « النّاس في الدّنيا عاملان : عامل عمل في الدّنيا للدّنيا قد شغلته دنياه عن آخرته يخشى على من يخلفه الفقر
هامش
( 1 ) .وَ عِبادُ الرَّحْمنِ الَّذِينَ يَمْشُونَ عَلَى الْأَرْضِ هَوْناً وَ إِذا خاطَبَهُمُ الْجاهِلُونَ قالُوا سَلاماًفرقان / 25 : 63 .
( 2 ) . برخى دانشمندان گفتهاند : از زيادهروى در دوستى بپرهيز ، زيرا سبب تقصير و كوتاهى در آن مىشود . شاعر نيز مىگويد :و أحبب إذا أحببت حبّا مقاربا * فإنّك لا تدرى متى أنت نازع
و أبغض إذا أبغضت غير مباين * فإنّك لا تدرى متى أنت راجعدر دوستى ميانهرو باش ، زيرا نمىدانى كه چه وقت با رفيقات دشمن مىشوى ؛ در دشمنى [ نيز ] همه پلها را ويران مكن ، چراكه ممكن است روزى دوباره برگردى . شرح نهج البلاغه ، ابن ابى الحديد ، ج 19 ، ص 156 ؛ روائع الحكم فى أشعار الإمام على عليه السّلام ، ص 63 و 64 ، منشورات الشريف الرضى .