245 - و قال عليه السلام : « احذروا نفار النّعم فما كلّ شارد بمردود . »
ترجمه : از فرار نعمتها بترسيد ، زيرا هر گريختهاى باز نمىگردد .
شرح : در اين حكمت ، امام عليه السّلام با توانمندان و آسودگان سخن مىگويد .
دارايىهاى مادى و معنوى انسان در معرض نابودى است . ازاينرو براى پايدار ماندن نعمتها ، بايستى با آگاهى ، از كوتاهى و سهلانگارى در اداى حق خدا و مردم پرهيز نمود . داستان فرود آمدن آدم از بهشت پس از خوردن ميوه ممنوعه ، داراى رساترين پندها و عبرتها است . [ خداوند نيز در بيانى بيدار كننده مىفرمايد : ] « در حقيقت ، ما آنچه را كه بر زمين است ، زيورى براى آن قرار داديم تا آنان را بيازماييم كه كدام يك نيكوكارترند . » « 1 » امام عليه السّلام ، حقيقت ياد شده را با شيوههاى گوناگون بيان مىنمايد تا مايه بيم و اندرز ما گردد . « 2 »
246 - و قال ( عليه السلام ) : « الكرم أعطف من الرّحم . »
ترجمه : بخشش ، بيش از خويشاوندى محبّت آورد .
هامش
( 1 ) .إِنَّا جَعَلْنا ما عَلَى الْأَرْضِ زِينَةً لَها لِنَبْلُوَهُمْ أَيُّهُمْ أَحْسَنُ عَمَلًاكهف / 18 : 7 .
( 2 ) . از حكمتهاى دلپذير در اشعار امام عليه السّلام اين است :إذا كنت فى نعمة فارعها * فإنّ المعاصى تزيل النّعم
و داوم عليها بشكر النّعم * فإنّ الإله سريع النقمهرگاه از نعمتى بهرهمند گشتى ، از آن به خوبى مراقبت كن ، زيرا گناهان سبب نابودى نعمتها مىگردند . با سپاسگزارى ، نعمت را پايدار نما ، چرا كه كيفر خداوند به سرعت فرا مىرسد . نيز گفتهاند : شكرگزارى سپر نابودى است . شرح نهج البلاغه ، ابن ابى الحديد ، ج 19 ، ص 80 .