230 - و قال عليه السلام في قوله تعالى إِنَّ اللَّهَ يَأْمُرُ بِالْعَدْلِ وَ الْإِحْسانِ
: « العدل الإنصاف و الإحسان التّفضّل . »
ترجمه : در تفسير آيه « خدا به عدل و احسان فرمان مىدهد » ، فرمود :
عدل همان انصاف و احسان همان بخشش است .
شرح : كلام امام عليه السّلام تفسير آيه زير است : « در حقيقت ، خدا به دادگرى و نيكوكارى و بخشش به خويشاوندان فرمان مىدهد و از كار زشت و ناپسند و ستم باز مىدارد . به شما اندرز مىدهد ، باشد كه پند گيريد . » « 1 » « عدل » ، به معناى رعايت انصاف با مردم و تنظيم رفتار با آنها به گونهاى است كه از آنان نسبت به خود انتظار مىرود . « احسان » ، به ثمربخشى و سود رسانى به ديگران گفته مىشود و مىتواند در زمينههاى گوناگون مالى ، كارى ، نويسندگى و سخنرانى انجام گردد . در تفاسير از عثمان بن مظعون « 2 » نقل شده است : « در ابتدا حقيقتا مسلمان نشدم و به سبب شرم از رسول خدا صلّى اللّه عليه و إله اظهار اسلام مىكردم . با نزول اين آيه ، به محمد صلّى اللّه عليه و إله ايمان آوردم و عمويش ابو طالب عليه السّلام را آگاه كردم . او نيز به ميان جمع قريش آمد و گفت : اى خاندان قريش ! از محمد صلّى اللّه عليه و إله پيروى كنيد تا راه درست را بيابيد . او تنها به داشتن اخلاق نيكو
هامش
( 1 ) .إِنَّ اللَّهَ يَأْمُرُ بِالْعَدْلِ وَ الْإِحْسانِ وَ إِيتاءِ ذِي الْقُرْبى وَ يَنْهى عَنِ الْفَحْشاءِ وَ الْمُنْكَرِ وَ الْبَغْيِ يَعِظُكُمْ لَعَلَّكُمْ تَذَكَّرُونَنحل / 16 : 90 .
( 2 ) . از حكيمان عرب در روزگار جاهليت بود و نوشيدن شراب را حرام مىدانست . چهاردهمين مرد مسلمان بود . قصد داشت با زهد ورزى از دنيا كنارهگيرى كند و پيامبر صلّى اللّه عليه و إله وى را از اين كار باز داشت . در جنگ بدر شركت جست و پس از آن در سال 2 يا 3 هجرت درگذشت . نخستين كسى است كه در بقيع به خاك سپرده شد . اسد الغابة ، ج 3 ، ص 385 ؛ الإصابة ، ج 2 ، ص 464 ، رقم 5453 ؛ الطبقات الكبرى ، ج 3 ، ص 397 .