كه از معصيت خدا و خشم و عذاب او بيمناك باش . پيش از اين بارها مانند اين سخن بيان گرديد .
3 - ( و لا يستحينّ أحد منكم إذا سئل عمّا لا يعلم أن يقول لا أعلم ) اگر از او درباره چيزى پرسيدند كه نمىداند ، شرم نكند و بگويد نمىدانم . چنانكه امام عليه السّلام در حكمت 83 فرموده است : « هركس گفتن « نمىدانم » را ترك كند ، نابود خواهد شد . » « 1 » همچنين در نامه به فرزندش امام حسن عليه السّلام مىفرمايد :
« و امورى كه نمىدانى ، چه بسيارند ! » « 2 » خداى سبحان نيز به پيامبر گرامى خطاب مىكند : « بگو : پروردگارا ! بر علمم بيفزا . » « 3 » هركس دانش خود را كم بشمارد براى رسيدن به بيشتر تلاش مىكند ، ولى آنكه مدعى علم فراوان است ، دانايىاش به نادانى بدل خواهد شد . افرادى را مىشناسى و آزمودهاى كه هر وهم و خيالى را وحى و علم مىپندارند ؛ گويا دانستههايشان عين ذاتشان است . اينان در واقع بىآنكه بدانند ادعاى پروردگارى مىكنند .
4 - ( و لا يستحينّ أحد إذا لم يعلم الشّيء أن يتعلّمه ) كسى در آموختن آنچه نمىداند شرم نكند . افزون بر اين ، لازم است شبها را براى كسب علم بيدار بماند و سختىهاى آن را بر خود هموار كند . در مقابل ، آنكس كه علم را كوچك بشمارد در واقع خود را خوار و كوچك كرده است .
5 - ( و عليكم بالصّبر فإنّ الصّبر من الإيمان كالرّاس من الجسد و لا خير في جسد لا
هامش
( 1 ) . « من ترك قول لا أدري اصيبت مقاتله » .
( 2 ) . « و ما أكثر ما تجهل من الأمر » نامه 31 .
( 3 ) .وَ قُلْ رَبِّ زِدْنِي عِلْماًطه / 20 : 114 .