ساختار ادبى
طائعين : حال هستند .
باحقّ : باء زايد است .
شرح و تفسير
شريف رضى به نقل از ابو جعفر اسكافى در كتاب « المقامات » مىگويد كه امام اين نامه را براى طلحه و زبير نوشت و آن را به دست عمران بن حصين خزاعى داد كه به آن دو برساند . اسكافى از بزرگان معتزله است و هفتاد كتاب تأليف كرده كه يكى از آنها كتاب « المقامات فى مناقب امير المومنين على بن ابى طالب عليهما السّلام » است . او معاصر جاحظ بوده و از اهالى شهراسكاف در منطقهاى بين نهروان و بصره است . « 1 » عمران بن حصين نيز از فقهاى صحابه است كه در سال جنگ خيبر به اسلام درآمد و در دوره معاويه از دنيا رفت . « 2 »
هامش
( 1 ) . او ابو جعفر محمد بن عبد اللّه اسكافى است كه از بزرگترين متكلمان معتزلى بغداد به شمار رفته و فرقهاى به نام « اسكافيه » به وى منتصب است . وى در اصل از اهالى سمرقند بود كه در بغداد مىزيست . او كتابهاى فراوانى تاليف كرده است كه يكى از آنها كتاب « نقض العثمانية » در رد جاحظ است . وى از مواليان و شيفتگان شديد امام على عليه السّلام بود . براى آگاهى بيشتر نك : لسان الميزان : 5 / 221 ؛ النزاع و التخاصم : 25 ؛ الانساب : 1 / 151 ؛ لب اللباب فى تحرير الانساب ، جلال الدين السيوطى : 14 ؛ تاريخ بغداد : 5 / 416 ؛ جواهرالمطالب : 1 / 281 ؛ تاريخ ابن عساكر : 82 .
( 2 ) . او ابو نجيد عمران بن حصين بن عبيد بن خلف خزاعى كعبى است كه از ياران پيامبر صلّى اللّه عليه و آله بود . وى در جنگ جمل با هيچيك از دو گروه همراه نگشته و از جنگ كناره گرفت و سرانجام در سال 52 يا 53 در بصره از دنيا رفت . روايات فراوانى از او نقل شده و عمر او را براى آموزش دين به مردم بصره به آنجا فرستاد . نك : تذكرة الحفاظ : 29 ؛ الاصابة : 3 / 27 ؛ الاستيعاب : 3 / 22 ؛ اسد الغابة :
4 / 137 ؛ الثقات ابن حبان : 3 / 389 ؛ طبقات ابن سعد : 7 / 9 .