مطعوما ) كسى كه مانند على عليه السّلام دنيا را اينچنين خوار ساخته و زير پا نهاده است ، بايد خود را بر محروميت از بهرههاى دنيا عادت دهد و آماده ناگوارىهايش باشد . از اينرو امام ، راه قناعت در پيش گرفته و از دنيا تنها به قرص نان جو و اندكى نمك بسنده كرده و آماده هرگونه فداكارى گشته است . امام پيوسته در حال جهاد و مبارزه بوده است . آن حضرت گاه به جهاد اصغر و جنگ عليه شرك و ستم پرداخته و گاه در حال جهاد اكبر و مبارزه با نفس و سركوبى شهوات بوده است . در حديث قدسى آمده است : « برخى مردم تنها يكبار مىميرند و برخى ديگر در هرروز و در راه مبارزه با نفس و سركوبى شهوات هفتاد بار مىميرند . » « 1 » دردهاى دنيا پايانناپذيرند و راه رهايى از همه رنجهاى دنيا وجود ندارد . انسان عاقل از دنيا رومىگرداند و فرار مىكند و با تمام وجود به خدا رومىآورد . فرار از دنيا به معناى فرار از هواهاى نفسانى و گناهان و زشتىها است و رو آوردن به خدا به معناى پرهيزكارى در گفتار و كردار و مبارزه با خويشتن در راه خدمت به خلق خداوند است .
( طوبى لنفس أدّت إلى ربّها فرضها ) اداى فرايض به معناى برجاى گذاشتن آثارى نيك از خويشتن در بين مردم است و يا دست كم برچيدن آزار و اذيت خويش از مردم و پرهيز از فساد در زمين است . پيامبر خدا مىفرمايد : « پرهيز
هامش
( 1 ) . « يموت الناس مرة ، و يموت احدهم فى كل يوم سبعين مرة من مجاهدة انفسهم و مخالفة هواهم » بحار الانوار :
74 : 24 ح 6 .