گواهى مىدهد كه امام در طول زندگى خود صحنههاى قهرمانى و دليرى فراوانى آفريده و او قهرمان مطلق اسلام و عرب است . ( ألا و إنّ الشّجرة البرّيّة أصلب عودا ) درخت بيابانى از درخت اهلى نيرومندتر است ؛ زيرا درخت اهلى از راه شخمزنى و كودپاشى و آبيارى پيوسته و رسيدگى مداوم پديد آمده و درخت بيابانى بهطور طبيعى و بدون هيچگونه رسيدگى رشد مىكند . ( و الرّواتع الخضرة أرقّ جلودا ) گياهان سبز و آبدار كه نما و منظرى نيكو و دلپسند دارند ، سستتر و ضعيفتر هستند ( و النّابتات العذية أقوى وقودا ) و گياهان سخت و خشن از نيرو و قدرت بيشترى برخوردارند . منظور امام آن است كه سختى و دشوارى زندگى به نيرومندى و صلابت آدمى منجر مىشود و آسايش و رفاه به سستى و ضعف افراد مىانجامد .
( و أنا من رسول اللّه كالضّوء من الضّوء و الذّراع من العضد ) پيامبر صلّى اللّه عليه و آله و على عليه السّلام از يك اصل و ريشه پديد آمدهاند و پيامبر خود مردى سختكوش و نيرومند بود و على عليه السّلام نيز شمشير و بازوى ياريگر او بود . « 1 » در آيه مباهله از افرادى ياد شده كه همراه پيامبر در مباهله شركت كردند : « پس هركه در اين [ باره ] پس از دانشى كه تو را [ حاصل ] آمده با تو محاجه كند ، بگو بياييد پسرانمان و پسرانتان و زنانمان و زنانتان و خويشان نزديك خود را فراخوانيم ، سپس
هامش
( 1 ) . نك : الارشاد ، شيخ مفيد : 1 / 44 ؛ امالى ، شيخ مفيد : 77 ؛ امالى ، شيخ طوسى : 2 / 71 ؛ اعلام الورى :
1 / 319 ؛ بشارة المصطفى صلّى اللّه عليه و آله : 37 و 45 و 155 ؛ تاريخ بغداد : 6 / 56 ؛ الفتوح ابن اعثم : 1 / 269 ؛ النزاع و التخاصم : 128 ؛ ينابيع المودة : 3 / 211 ؛ مناقب امير المؤمنين عليه السّلام ، سليمان كوفى : 1 / 469 ؛ كنز العمال : 11 / 608 ، ح 32944 ؛ الخصال : 21 ؛ الاحتجاج : 1 / 208 ؛ الصراط المستقيم : 1 / 228 ؛ بحار الانوار : 21 / 280 ؛ مستدرك حاكم : 2 / 242 ؛ مجمع الزوائد : 9 / 100 ؛ تاريخ مدينة دمشق :
42 / 64 ؛ ميزان الاعتدال : 2 / 306 .