لا ابا لغيرك : « لا » از نوع نفس جنس است و « ابا » اسم آن است و « لغيرك » خبر آن است . اين شيوه تعبير براى نكوهش غير مستقيم افراد است .
شرح و تفسير
بيشتر پژوهشگران گفتهاند كه امام اين نامه را به پسر عمويش عبد اللّه بن عباس نوشته است . امام او را به امارت بصره گماشته بود . معاويه پيش از اين به مصر حمله كرده و آن را اشغال نموده و محمد بن ابو بكر كارگزار امام را كشته بود . به نظر مىرسد كه ابن عباس از تكرار اين ماجرا در بصره نگران بود و ازاينرو همه دارايى بيت المال را با خود برداشت و به مكه روان شد .
امام در بند زير به اين ماجرا اشاره مىكند : ( فلمّا رأيت الزّمان على ابن عمّك قد كلب . . . قلبت لابن عمك ظهرالمجن ) . اين تعبير به كسى گفته مىشود كه پس از دورهاى از دوستى به دشمنى گرايد . در اين شكى نيست كه ابن عباس از دانشمندان زمان خود بود ؛ ولى در هرحال معصوم نبود . « 1 » شيوه زندگى زاهدانه امام جز در توان شخص معصوم يا شبيه به معصوم نيست ؛ بهويژه آن كه كارگزاران معاويه همگى غرق در ناز و نعمت بودند . به هررو ابن عباس
هامش
( 1 ) . عبد اللّه بن عباس بن عبد المطلب بن هاشم در سال سوم پيش از هجرت به دنيا آمد و در سال 68 هجرى در طائف از دنيا رفت . او در جنگ جمل و صفين و نهروان در كنار امام على عليه السّلام حضور داشت . او از ياران وفادار پيامبر صلّى اللّه عليه و آله و امام على عليه السّلام بود و در تفسير و حديث و شعر و . . . شهره بود . براى آگاهى بيشتر از شرح حال وى نك : معجم الحموى : 5 / 103 ؛ اسد الغابة : 3 / 192 ؛ الاصابة : 2 / 322 ؛ بحار الانوار : 9 / 635 ، تاريخ الاسلام ، ذهبى : 5 / 148 ؛ المعجم الكبير : 10 / 232 و 236 ؛ طبقات ابن سعد : 2 / 365 ؛ تهذيب الكمال : 15 / 154 شماره 3358 ؛ التبيين فى انساب القرشيين : 156 .