گردد . » « 1 » گاه پيش مىآيد كه دو دوست از هم جدا شده و پس از مدتى رابطه دوستى محكمترى بين آنها برقرار مىشود ؛ البته اين در صورتى است كه در دوران جدايى از چارچوب عقل و منطق خارج نشده باشند . ( و من ظنّ بك خيرا فصدّق ظنّه ) كسى كه به تو اعتماد كند و تو را داراى صفتى ببيند ، سعى كن كه اعتماد او را تباه نسازى و عكس اين نيز صحيح است ؛ يعنى اگر كسى صفتى زشت در تو ديد ، سعى كن كه نظر او را نادرست گردانى .
( و لا تضيعنّ حقّ أخيك اتّكالا على ما بينك و بينه ) دوستى از حرمتى برخوردار است و دوست ، حقوقى دارد كه نبايد آنها را ناديده گرفت و اگر چنين كنى حرمت دوستى را زير پا گذاشتهاى و خود را در موضع نكوهش قرار دادهاى . در روايتى از پيامبر آمده است : « دوستى بين دو نفر جز با انجام گناهى از سوى يكى از آنها به جدايى نمىانجامد . » « 2 » ( و لا يكن أهلك أشقى الخلق بك ) كسى كه نسبت به نزديكان خود بدى كند ، ديگر مردم از خير او نوميد مىشوند و از شر او مىهراسند و كسى كه به نزديكان خود نيكى مىكند ، ديگر مردم نيز به نيكى او اميدوار مىشوند . پيامبر مىفرمايد : « بهترين شما بهترينتان براى خانوادهاش است و من بهترين شما براى خانوادهام
هامش
( 1 ) . « أحبب حبيبك هونا ما ؛ عسى أن يكون بغيضك يوما ما ، و أبغض بغيضك هونا ما ؛ عسى أن يكون حبيبك يوما ما » نهج البلاغه : حكمت 268 .
( 2 ) . « ما تواد اثنان ففرق بينهما الا بذنب يحدثه احدهما » . اين گفته روايتى نبوى است . نك : مسند احمد :
2 / 68 و 5 / 71 ؛ مجمع الزوائد : 8 / 184 و 10 / 275 ؛ مسند ابن مبارك : 8 ؛ مسند ابن راهويه :
1 / 405 ؛ الادب المفرد : 92 ؛ الجامع الصغير : 2 / 491 ح 7879 ؛ العهود المحمدية : 510 ؛ كنز العمال : 9 / 5 ح 24652 و 24877 ؛ فيض القدير : 5 / 559 ح 7879 ؛ كشف الخفا : 2 / 301 ح 2730 .