پرستش خداى يگانه دعوت كردهاند و شرك را باطل شمردهاند . دليل دوم : ( و لرأيت آثار ملكه و سلطانه . . . ) همه آثار و نشانهها نيز بر وجود آفريدگار واحد دلالت مىكنند ؛ از جمله ، قوانين دقيق و منظم طبيعت نشانگر آن است كه پروردگارى واحد به تدبير همه اين جهان مىپردازد .
( و لكنّه إله واحد كما وصف نفسه لا يضادّه في ملكه أحد ) خداوند در آيات بسيارى از يگانگى خود ياد كرده است و سوره اخلاص را بهطور كامل به اين موضوع اختصاص داده است : « بگو اوست خداى يگانه . خداى صمد [ ثابت متعالى ] . [ كسى را ] نزاده و زاده نشده است . و هيچ كس او را همتا نيست . » « 1 » ملاصدرا در شرح اصول كافى به بيست نام براى اين سوره اشاره مىكند . همچنين به برخى ويژگىها و خصوصيات منحصر به فرد اين سوره پرداخته است : واژه « اللّه » خود به تنهايى و بدون نياز به هيچ قرينهاى بر يگانگى خداوند دلالت دارد و كلمه « احد » براى توضيح بيشتر آمده است تا يگانگى خداوند را از هرجهت تبيين كرده و او را منزه از هرگونه تغيير و خواص مادى و نياز به غير بشمرد . او توانا و دانا و ابدى و ازلى و آغازگر همه هستى است و در يك سخن ، يگانگى خداوند منبع همه كمالات از جهات مختلف است . « 2 »
( فإذا عرفت ذلك فافعل كما ينبغي لمثلك أن يفعله في صغر خطره . . . ) پرستش خداوند بايد تا حد امكان در شأن بزرگى و عظمتش باشد . اين پرستش در
هامش
( 1 ) .بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ * قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ * اللَّهُ الصَّمَدُ * لَمْ يَلِدْ وَ لَمْ يُولَدْ * وَ لَمْ يَكُنْ لَهُ كُفُواً أَحَدٌسوره اخلاص / 112 .
( 2 ) . تفسير ملاصدرا : 7 / 157 و نيز نك : شرح اصول كافى : 3 / 139 .