و همه را گرفتار سختىها و مشكلاتش مىسازد . ( فإنّ فيما تبيّنت من إدبار الدّنيا عنّي . . . إلى ورائي ) عمر و يا بخش بيشتر آن گذشت و حوادث آن يكى پس از ديگرى آمد و رفت و مرگ به سرعت رو آورد . بنابراين بايد به انديشه آخرت و سرنوشت بود و از غير آن صرفنظر كرد . ( غير أنّي حيث تفرّد بي دون هموم النّاس همّ نفسي . . . ) گرچه من در اين لحظات ، بيش از هرچيزى به انديشه خويشتن هستم ، اما تو را جداى از خويشتن نمىبينم . ( وجدتك بعضي ، بل وجدتك كلّي ) پرداختن به تو جزئى از اشتغالات من به خويشتن است . ( حتّى كأنّ شيئا لو أصابك أصابني . . . ) هرپدرى فرزندانش را امتداد وجود خويش ديده و آنچه را براى خود مىخواهد ، براى آنان نيز مىخواهد . عاطفه پدر و مادر ، نوعى محبت جنونآميز است كه حد و اندازهاى نمىشناسد ؛ اما عاطفه فرزندان معمولا از وجود مصالح و منافعى نشات مىگيرد . خداوند مىفرمايد :
« اى كسانى كه ايمان آوردهايد در حقيقت برخى از همسران شما و فرزندان شما دشمن شمايند از آنان برحذر باشيد و اگر ببخشاييد و درگذريد و بيامرزيد به راستى خدا آمرزنده مهربان است . » « 1 »
پرهيز از علم بىفايده ! ( 3 - 5 )
« فإنّي أوصيك بتقوى اللّه أي بنيّ و لزوم أمره و عمارة قلبك بذكره و الاعتصام بحبله و أيّ سبب أوثق من سبب بينك و بين اللّه إن أنت أخذت به .
هامش
( 1 ) .يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِنَّ مِنْ أَزْواجِكُمْ وَ أَوْلادِكُمْ عَدُوًّا لَكُمْ فَاحْذَرُوهُمْ وَ إِنْ تَعْفُوا وَ تَصْفَحُوا وَ تَغْفِرُوا فَإِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ رَحِيمٌتغابن / 64 : 14 .