تخطي إلى المحتوى الرئيسي

در سايه سار نهج البلاغه ( في ظلال نهج البلاغة ) ( فارسى ) — صفحة 149

مساهمون:

ص١٤٩
أن تخالف : مصدر اين عبارت مجرور به حرف جر « ب » است كه حذف شده است .

شرح و تفسير

( فاحذرو عباد اللّه الموت و قربه ، و أعدّوا له عدّته . . . ) خود را براى مرگ آماده كنيد و آمادگىهاى لازم را براى آن فراهم سازيد . علاوه بر روشنى مطلب در اين‌جا پيش از اين بارها و بارها درباره مرگ سخن رفت . ( بخير لا يكون معه شرّ أبدا ، أو شرّ لا يكون معه خير أبدا ) از ظاهر اين فقره برداشت مىشود كه انسان در روز قيامت يا گناهكار محض و يا نيكوكار محض است و گروه سومى در اين بين در كار نيست . . . اين مطلب با عدالت الهى و بسيارى از آيه‌هاى قرآنى تناقضى ندارد : « خداوند مقدار ذره‌اى به كسى ستم نكند و هرعمل نيكى را زياده گرداند و از جانب خود مزدى بزرگ عطا كند . » « 1 » و « آيا پاداش نيكويى و احسان ، جز نيكويى و احسان است ؟ » « 2 » خداوند در آيه بيست و چهارم سوره صافات مىفرمايد : « و در موقف حساب نگاهشان داريد كه در كارشان سخت مسئولند » « 3 » و همچنين در آيه شصتم سوره رحمن مىگويد : « در آن روز هيچ از گناه انس و جن باز نپرسند . » « 4 » مفسران قرآن در جمع اين دو آيه اتفاق‌نظر دارند كه در برخى مواقف قيامت ، حسابرسى صورت مىگيرد و در برخى مواقف ديگر هيچ
هامش
( 1 ) .إِنَّ اللَّهَ لا يَظْلِمُ مِثْقالَ ذَرَّةٍ وَ إِنْ تَكُ حَسَنَةً يُضاعِفْها وَ يُؤْتِ مِنْ لَدُنْهُ أَجْراً عَظِيماًنساء / 4 : 40 . ( 2 ) .هَلْ جَزاءُ الْإِحْسانِ إِلَّا الْإِحْسانُرحمن / 55 : 60 . ( 3 ) .وَ قِفُوهُمْ إِنَّهُمْ مَسْؤُلُونَصافات / 37 : 24 . ( 4 ) .فَيَوْمَئِذٍ لا يُسْئَلُ عَنْ ذَنْبِهِ إِنْسٌ وَ لا جَانٌّرحمن / 55 : 39 .
در سايه سار نهج البلاغه ( في ظلال نهج البلاغة ) ( فارسى ) — صفحة 149 | محمد جواد مغنية / سامي الغريري الغراوي / محمد جواد معمورى