فرو نشيند ( يا عقدههاى دلت باز شود ) .
توضيح
- از روى هم رفته اين حديث مذمت بزرگى براى زراره استفاده شود در صورتى كه تمامى دانشمندان شيعه بر جلالت مقام و عدالت و راستگوئى زراره اتفاق دارند ، و از اين رو در پاسخ گوئى به اين حديث فرمودهاند : اين گفتگوى زراره در آغاز كار او بوده چنانچه از خود حديث هم استفاده شود كه در سنين جوانى بوده و دلش راضى نمىشده كه مخالفين ببهشت روند و آنان را كافر مىدانسته ، و بعد از اين عقيده برگشته و با بيان امام عليه السّلام قانع شده است ، و گذشته از اين حديث در مقابل احاديث بسيارى كه مدح و وثاقت او رسيده است مقاومت نكند خصوصا كه از جهت ارسال اين حديث را ضعيف دانستهاند ، و وجه ديگر ضعف آن ، بودن محمد بن عيسى در سند آن است كه گر چه مدح و توثيقى از برخى از علماء اماميه در بارهء او رسيده لكن سيد بن طاوس و صدوق و استادش ابن وليد او را ضعيف شمردهاند ، و مجلسى ( ره ) از شهيد ثانى نقل كند كه فرموده : روشن شده است كه تمام اخبارى كه در مذمت زراره رسيده است سندش بمحمد بن عيسى ميرسد ، و اين قرينهء بزرگى است بر اين كه نسبت به او حسادت ورزيده و انحرافى از او داشته است .
باب مستضعف ( ناتوان در دين )
1 -
زراره گويد : از حضرت باقر عليه السّلام راجع بمستضعف پرسش كردم : فرمود : او كسى است كه حيلهء بكفر ندارد كه كافر شود ، و راهى بايمان نيابد ( تا مؤمن گردد ) نتواند مؤمن شود و نتواند كافر گردد ، و آنها كودكانند ، و هر مرد و زنى كه عقل ( و خرد ) آنها چون عقل كودكان است ، و قلم ( تكليف ) از آنان برداشته شده است .
توضيح
- مجلسى ( ره ) گويد : اين كه حضرت در كفر تعبير به حيله فرمود و در ايمان تعبير به راه براى اين كه كفر راهى و دليل ندارد ، و اگر چيزى هم باشد كه انسان را بكفر بكشاند همان حيلهگرى و نيرنگ و شبهات شيطانى است ، ولى اين كلام مجلسى ( ره ) با حديث آينده سازگار نيست .
2 -
و نيز زراره از آن حضرت عليه السّلام حديث كند كه فرمود : مستضعفان « آن كسانند كه چارهاى نتوانند و راه به جائى نبرند » فرمود : ( يعنى ) چاره بسوى ايمان نتوانند و كافر هم نشوند ، ( و اينها كودكانند .