( 1 ) دريابندرى در شمال اسرائيل ، بر پيشامدگى شمال كوه كرمل بر خليج عكّا . چون در جنگهاى مسلمانان و دولت روم شرقى آسيب ديده بود معاويه آن را از نو ساخت . . . در تقسيم ( سال 1948 م ) فلسطين سهم اعراب شد ولى اسرائيل آن را [ در همان سال ] تصرّف كرد ؛ ( مصاحب ) .
321 ) شداد بن اوس : ابو يعلى شداد بن اوس بن ثابت صحابى است انصارى پسر برادر حسّان بن ثابت ؛ ( منتهى الارب به نقل دهخدا ) .
322 ) واثلة بن الاسقع : واثلة بن . . . بن كعب بن عامر الليثى الكنانىّ ، از صحابه ، از اهل صفه بود كه بعد از وفات پيغمبر ( ص ) به جانب شام رفت و در جنگهاى دمشق شهيد شد و او آخرين صحابه است كه در آنجا شهيد شد . 56 حديث در صحاح از او آمده است ؛ ( اعلام زركلى به نقل دهخدا ) . او يكى از قراء است و ابن عامر كه يكى ديگر از قراء سبعه است از او اخذ كرده است ؛ ( نفائس الفنون به نقل دهخدا ) .
323 ) رودس : از بلاد اقليم ششم ، طول آن نا - م [ 51 درجه و 40 دقيقه ] و عرض آن لو [ 36 درجه ] . . . ميان اين جزيره و پايان اقريطش يك مجرى است . رودس در مغرب قبرس است با انحرافى به شمال ؛ ( تقويم البلدان ، 240 ) . جزيرهاى در درياى اژه نزديك ساحل جنوب غربى آسياى صغير ؛ بزرگترين جزاير دودكانز كه متعلق به يونان است .
كرسى آن رودس بر كرانهء شمال شرقى نزديك شهر قديم رودس ساخته شده است و قريب 11 درصد سكنهء آن ايتاليايى است ؛ ( مصاحب ) .
324 ) تبيع : نام ابو حمير بن عامر حميرى پسر زن كعب الاحبار . ( منتهى الارب ) صاحب اصابه در قسم مخضرمين گفته است : وى زمان جاهليّت را درك كرده است و خليفه وى را در طبقهء نخستين از اهل شام ياد كرده و ابو بكر بغدادى او را در طبقهء عليا از اهل حمص كه پس از صحابه بودهاند آورده و گفته است : پيغمبر ( ص ) بر او اسلام عرضه كرد و وى اسلام نياورد تا پيامبر درگذشت آنگاه در زمان ابو بكر اسلام آورد . وى به سال 101 در اسكندريه درگذشت ؛ ( دهخدا ) .
325 ) عبد اللّه بن سعد بن أبى سرح : از بنى عامر و فاتح افريقا . وى در لشكرى كه حسن و حسين فرزندان على ( ع ) و عبد اللّه بن عبّاس و عقبة بن نافع در آن بودند به افريقا رفت و طرابلس غرب تا طنجه را فتح كرد و سراسر افريقا را تحت فرماندهى آورد و به سال 37 ق به مرگ ناگهانى در عسقلان درگذشت ؛ ( اعلام زركلى ) .
326 ) سقليّه : از بلاد اقليم چهارم ، طول آن له [ 35 درجه ] و عرض آن لو - ى [ 36 درجه و 10 دقيقه ] . ميان دنباله غربى آن و تونس يك مجرى و شش ميل است . جزيرهء صقليّه [ سقليّه ] چون مثلثى است حادّ الزاويه و زاويهء نخستين آن شمالى است و از آنجا معبر باريكى است به سوى ارض الكبير . زاويهء دوّم جنوبى است در مقابل برّ طرابلس از افريقيّه و زاويهء سوّم غربى است . در شمال جزيره صقليّه بلاد قلوريه واقع شده ؛ ( تقويم البلدان ، 236 - 37 2 ) . صقلّيّه سيسيل ، در مآخذ اسلامى صقلّيّه ، جزيره و ناحيهء خود مختار
الفتوح ( فارسي ) — صفحة 988
مساهمون: أحمد بن أعثم الكوفي
ص٩٨٨