گوش شوند و اگر هم تصادفا داخل شدند بميرند پيش از آنكه ضررى به انسان برسانند و اگر آب گوش تلخ نميبود حشرات الارض ( از قبيل مورچه و كرم و غيره ) آدمى را مىكشتند .
و آب دهان شيرين قرار داده شد تا دريابد ( انسان ) طعم و مزهء غذاهاى شيرين و تلخ ( و غيره ) را .
و آب چشم شور قرار داده شد براى آنكه چون چشم پيه است ، و اگر آب چشم شور نمىبود ( چشم ) متعفن ميشد و فاسد ميگرديد ( و انسان از چشم محروم بود ) .
و آب بينى غليظ و رونده قرار داده شد تا آنكه هر دردى در سر آدميست بوسيلهء آن آب خارج شود ، و اگر اين چنين نميبود آب در دماغ ميماند و بمرور زمان توليد كرم ميشد .
2 - حديث كردند ما را از ابن شبرمه « 1 » كه ميگفت روزى با ابو حنيفه وارد شديم بر حضرت صادق عليه السّلام .
آن حضرت فرمود : ابو حنيفه از خدا بترس و برأى خود قياس در دين مكن ، همانا اول كسى كه قياس كرد شيطان بود بعد از آنى كه خداى تعالى به او امر فرمود بر آدم سجده كند و او قياس كرد و گفت : * ( أَنَا خَيْرٌ مِنْه خَلَقْتَنِي مِنْ نارٍ وَخَلَقْتَه مِنْ طِينٍ ) * ، من از آدم بهترم چون مرا از آتش ( نورانى ) و او را از خاك ( تيره و پست ) آفريده اى اى ابو حنيفه آيا ميتوانى اسرارى كه در سر خودت مىباشد قياس كنى و حكمت آن را بگوئى ، عرضكرد نميتوانم و نميدانم .
آن حضرت فرمود معلوم مىشود اكنون ، بگو : چرا قرار داده شد آب شور در چشم ، و آب تلخ در گوش ، و آب سرد ( و غليظ ) در بينى ، و آب شيرين و گوارا در
هامش
« 1 » ابن شبرمه « بضم و فتح و كسر شين و سكون باء موحده و ضم راء » عبد اللَّه بن شبرمة بن طفيل بن حسان الضبى ، شاعر و جزو فقهاء عامه و هم مسلك بوده با أبو حنيفه در قياس نمودن و با يك ديگر استمداد فكرى ميكردند ، و از طرف منصور دوانيقى لعنه اللَّه قاضى بوده در كوفه .