به من مرحمت كن سلطنتى را كه بعد از من كسى سزاوار و لياقت آن را نداشته باشد ( و كسى نتواند بدست آورد ) اگر چه بغلبه و جور و كودتا ) باشد ، و ( خواسته او بهدف اجابت رسيد و ) خداوند مسخر او گردانيد باد را كه بامرش هر جا بخواهد او را ببرد با كمال راحتى و چنان نمود كه در هر شبانه روز بمسافت دو ماه راه مىپيمود .
و نيز شياطين را مسخر او گردانيد تا بناهاى عالى ( و قصرها و كاخها ) براى او ساختند و به دريا ميرفتند و غواصى مينمودند ( و صدف و چيزهاى قيمتى از دريا برايش بيرون مىآوردند ) و زبان مرغان را تعليم او نمود ، و بر هر چه كه روى زمين بود متمكن ساخت ، و مردم زمان او و بعد از او دانستند كه سلطنت او هيچ شباهتى ندارد بسلطنت پادشاهان ديگر كه مردم براى خود تعيين ميكنند و يا بجور ( و كودتا ) و استيلاى بر مردم غالب ميشوند و به زور پادشاهى مينمايند « 1 » .
على بن يقطين گويد عرضكردم : پس چيست معنى بيان رسول خدا صلى الله عليه و آله كه فرموده خدا رحمت كند برادرم سليمان را كه بخيل بود ، فرمود : اينكه آن حضرت فرموده :
بخيل بود ، دو معنى دارد ، يكى آنكه بخيل بود از گفتار بد ( يعنى آنچنان كه مردمان بخيل ثروت خود را ظاهر نميكنند آن حضرت هم هيچ گاه سخن بدى را إظهار نميفرمود و از ادب در گفتار خارج نميشد ) .
هامش
« 1 » در باب آيه فوق توجيهاتى كردهاند از جمله درخواست حضرت سليمان براى معجزه و إثبات پيغمبرى خود بوده .
و ديگر آنكه درخواست نمود مملكتى را كه براى پادشاهان ظالم و ستمگر ممكن نباشد ، و ديگر آنكه آن حضرت فرموده : كسى سزاوار آن نباشد ، مرادش أهل مملكت خود بوده .
بنا بر اين ممكنست كه خداوند بر انبياء و اوصياء بعد از او هم عنايت فرمايد بلكه چندين برابر آنچه كه به حضرت سليمان عنايت فرموده مرحمت كند .
و در جنة العاليه ( 1 - 136 ) تحت عنوان « من اللطائف التفسيريه » وجوهى ذكر نموده و مراجعه به آن مناسب است .