بود ، كه به رسم ديرينهء مغولان « 1 » در آستانهء خيمهء برادرش قوبيلاى « 2 » بايستد ، و سپس تبعيد شد - احمد نيز پس از تسلط بر ارغون - بعد از نخستين شورش وى - خواهان انجام همين تشريفات بوده است « 3 » . ابو سعيد ، اينجو فرمانرواى فارس « 4 » و امير حسن « 5 » را به حبس محكوم كرد . طبق گزارش منابع ، مخالفان سياسى نيز گاهگاه در قفسهاى آهنين زندانى مىشدند « 6 » .
فرمان بخشش ، كه از جانب فرمانروا ، از جمله در هنگام جلوس ايلخان تازه بر تخت سلطنت « 7 » و يا درمان بيمارى فرمانروا « 8 » و غيره صادر مىشد ، مىتوانست از اجراء هرگونه مجازات جلوگيرى كند . دروازهء قصر فرمانروا پيوسته براى مجرمان پناهگاهى بود « 9 » .
يارغو ، محاكمه و شيوهء كار محكمه
در دربار خان دادگاهى موجود بود ، كه به اختلافات ميان بزرگان مغول رسيدگى مىكرد و صاحبمنصبان غيرمغولى را نيز در صورت لزوم محاكمه مىنمود . اين دادگاه مسئول رسيدگى به موضوعاتى بود ، كه از جانب فرمانروا بهعنوان برجستهترين مقام قضائى به آن محول مىشد « 10 » . گذشته از آن ، شخصيتهائى كه در بالا از آنها نام برده شد ، مىتوانستند به اين محكمه مراجعه نمايند و نيز شاهان دستنشانده ، چون شاه ارمنستان صغرى و اتابك فارس مىتوانستند از كسانى كه امنيت قلمرو آنان را به مخاطره مىانداختند ، نزد اين محكمه شكايت برند « 11 » ، و از اين راه فرمانبردارى خود را در مقابل ايلخان به منصهء ظهور برسانند . در واقع آنان خود اختيار قضاوت در چنين
هامش
( 1 ) - جوينى ج 1 : 170 .
( 2 ) - رشيد الدين / بلوشه ج 2 : 460 ؛ ميرخواند ج 5 : 62 .
( 3 ) - وصاف / هامر ج 1 : 268 .
( 4 ) - ميرخواند ج 5 : 159 .
( 5 ) - حافظابرو 52 ر .
( 6 ) - خواندمير ج 3 : 81 .
( 7 ) - جوينى ج 1 : 149 ؛ مفضل ج 2 : 505 ؛ خواندمير ج 3 :
47 .
( 8 ) - ميرخواند ج 5 : 108 ؛ وصاف / بمبئى 264 .
( 9 ) - ر ك : رشيد الدين / وين 271 چ .
( 10 ) - مفضل ج 2 : 405 - 403 ؛ جوينى ج 1 : 207 ، ج 3 : 7 .
( 11 ) -Malachias 56