كرد . واضح است ، كه اركان دولت در آن هنگام توجه نداشتند ، كه برخى از دستورات موجود با يكديگر سازگار نيست . مثلا ابو سعيد در هنگام جلوس بر تخت سلطنت ، از يكسو به ياسا استناد مىكرد « 1 » و از سوى ديگر مراعات دستورات شرع را ضرورى مىشمرد . بديهى است ، كه ياسا در عمل رفتهرفته قدرت خود را از دست داد و با از بين رفتن آداب و رسوم ملى مغولان از درجهء اعتبار ساقط شد .
جرم و مجازات
حقوق جزاى مغولان - كه منكو صريحا بدان استناد كرده است « 2 » - براى زناى محصنه ، دزدى ، قتل يكى از مغولان و عدم مراعات برخى از آداب كشتار و طهارت مجازات مرگ را پيشبينى مىكرد « 3 » . قتل يكى از مسلمانان پرداخت چهل بالش جريمه را ايجاب مىكرد « 4 » . كشتار گوسفندان طبق مراسم اسلامى در فضاى سربسته و مخفيانه مجاز بود « 5 » .
اعدام در ادوار گوناگون در ميان مغولان به صورتهاى مختلف ديده مىشود و نمىتوان گفت ، كه به اين قوم اختصاص داشته است . گذشته از جدا كردن سر از بدن « 6 » ، محكومين به صورتهاى زير اعدام مىشدند : بدن محكوم را به دو يا چند قسمت مىكردند « 7 » ، قطعاتى از گوشت بدن او را جدا مىكردند و در دهانش جا مىدادند « 8 » - براى اين منظور گاهگاه سنگ هم به كار مىرفت - محكومين را جلو حيوانات وحشى و سگهاى درنده مىانداختند « 9 » . آنها را آنقدر در آفتاب سوزان نگاه مىداشتند تا
هامش
( 1 ) - رشيد الدين / كاترمر ج 1 : 32 ص ب ؛ حافظابرو 2 چ ؛ وصاف / بمبئى 457 ، 470 . - ر ك :Pachymeres II 459( 2 ) - ميرخواند ج 5 : 143 .
( 3 ) - ميرخواند / لانگله 219 ؛ ميرخواند ج 5 : 43 ؛J . P . Carpini / Wyngaert 49 f . , 64 ; Ricoldus 115 ; Zyriak 249 ; Annales de Burton 273( 4 ) - ميرخواند / لانگله 218 .
( 5 ) - ابو القاضى ج 1 : 141 .
( 6 ) - وصاف / بمبئى 538 .
( 7 ) - رشيد الدين / وين 229 ر ؛Kartlis chovreba I 373؛ خواندمير ج 3 : 52 ؛ حافظابرو 46 ر .
( 8 ) - جوينى ج 2 : 242 ؛ رشيد الدين / بلوشه ج 2 : 60 .
( 9 ) - ابن بطوطه ج 2 : 59 ص ب .